مجازات های بدنی فقه اسلامی در پرتو سزاگرایی نوین

مجازات های بدنی یکی از پرچالش ترین جلوه های فقه جزایی اسلام در مواجهه با گفتمان معاصر حقوق بشر به شمار آمده است. منتقدان، این مجازات ها را ناقض کرامت انسانی و ناسازگار با اصول بشردوستانه دانسته اند، درحالی که فقه اسلامی آن ها را به مثابه تحقق عدالت، بازدارندگی و صیانت از نظم اجتماعی تفسیر کرده است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی انتقادی و با بهره گیری از داده های مکتب سزاگرایی نوین، کوشیده است چهره ای عقلانی و عدالت محور از مجازات های بدنی در فقه اسلامی ارائه دهد. بر اساس مبانی سزاگرایی نوین، کیفر نه تنها ابزار اصلاح یا بازدارندگی، بلکه تجلی عدالت در قبال فعل ناعادلانه است. از این منظر، مجازات های بدنی اسلامی، درصورتی که در چارچوب عدالت شرعی و تناسب جرم و مجازات اعمال شوند، می توانند با مبانی فلسفه کیفری مدرن هم افق باشند. مقاله حاضر ضمن واکاوی مفهوم «عدالت کیفری» در فقه اسلامی، به نقد رویکرد حقوق بشری معاصر نسبت به مجازات های بدنی پرداخته و نشان می دهد که بسیاری از تعارضات ظاهری میان شریعت و حقوق بشر، ناشی از تفاوت در مبانی انسان شناختی و عدالت شناختی است، نه ضرورتا تعارض واقعی در ارزش های اخلاقی.

کلیدواژه ها:

مجازات بدنی ، فقه جزایی اسلامی ، حقوق بشر ، سزاگرایی نوین