شخصیت پردازی در کاشی نگاره های خانه تاریخی عطروش شیراز مطالعه موردی روایت حضرت یوسف (ع)

کاشی نگاری از مهم ترین مولفه های تزیینی معماری ایرانی است که بخش قابل توجهی از شکوه بناهای تاریخی را شکل می دهد. کاشی نگاره های دوره قاجار به دلیل تنوع موضوعی و پیوند با زمینه های فرهنگی و اجتماعی زمانه خود، از اهمیت ویژه ای برخوردارند. بخش گسترده ای از این آثار در خانه های تاریخی شهر شیراز باقی مانده است. بازنمایی شخصیت های اسطوره ای، مذهبی، حماسی و اجتماعی در این نگاره ها، ظرفیت های روایی هنر کاشی کاری این دوره را آشکار می سازد. با این حال، شیوه های شخصیت پردازی در این آثار کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مولفه ها و روش های شخصیت پردازی در کاشی نگاره های دوره قاجار، روایت تصویری زندگی حضرت یوسف (ع) در خانه تاریخی عطروش شیراز را مورد مطالعه قرار می دهد و در پی پاسخ به این پرسش است که شخصیت پردازی در این روایت تصویری بر چه معیارهایی استوار شده است. داده های پژوهش به روش اسنادی و کتابخانه ای گردآوری شده و تحلیل آثار با رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر اساس ویژگی های بصری کاشی نگاره ها انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که نگارگران با تمرکز بر نقش شخصیت ها در روند روایت و انتخاب لحظات کلیدی، ساختار تصویری داستان را شکل داده اند. با این حال، شخصیت ها بیشتر بر اساس نقش روایی بازنمایی شده اند و تفاوت های فردی، حالات عاطفی و ویژگی های روان شناختی آنان کمتر نمود یافته است.

کلیدواژه ها:

شخصیت پردازی ، کاشی نگاره ، روایت تصویری ، دوره قاجار ، خانه تاریخی عطرواش شیراز