<span dir="RTL" lang="FA">بررسی تحلیلی نشان های صادره از آستان قدس رضوی در دوره تیموری

تعیین سابقه اداری رسمی برای آستان قدس رضوی دشوار است. در دوره های مختلف تاریخی (از غزنویان تاکنون)، همواره مسئولی برای اداره امور حرم مطهر امام رضا(ع) وجود داشت که در ابتدا به آن نقیب و بعد از دوره صفویه متولی نامیده شد. هدف از نگارش پژوهش حاضر، تجزیه و تحلیل یک نشان و یک منشور صادره از نقبای آستان قدس رضوی در دوره تیموری و بررسی تطبیقی آن با یک نشان حکومتی به منظور بررسی محتوای اطلاعاتی آن هاست. مهم ترین سوالات این پژوهش عبارت است از اینکه مهم ترین مولفه های سندشناسی در اسناد موردبررسی چه می باشد؟ ارزش اطلاعاتی و محتوایی این اسناد در چیست و تفاوت ساختاری اسناد صادره از سوی آستان قدس رضوی با منشور صادره از سوی سلطان حسین بایقرا چه می باشد؟ روش پژوهش اسنادی است و با تکیه بر مولفه های سندشناسی و سندپژوهی تلاش می شود تا جنبه های مختلف اهمیت اسناد موردنظر، بررسی گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که نقباء آستان قدس رضوی در زمره علما و رجال این دوره بوده و جایگاه مذهبی و سیاسی آنان در کنار شان مذهبی حرم امام رضا(ع) مولفه های قدرتی را ایجاد نمود که امکان صدور نشان و منشور را برای اداره امور این نهاد مذهبی فراهم می کرد. همچنین، صدور چنین اسنادی، گواهی است بر این که شاهان تیموری علاوه بر احترام نهادن به حرم و ارسال هدایا و پیشکش های نفیس، هویت مستقل اداری نیز برای آن قائل بوده اند. بررسی تطبیقی اسناد نشان می دهد که مولفه های سندشناسی اسناد آستان قدس رضوی تا حد زیادی با منشور حکومتی تطابق دارند و صرفا در لحن و محتوای صدور سند تفاوت وجود دارد.

کلیدواژه ها:

نقبا ، آستان قدس رضوی ، مشهد ، حرم امام رضا(ع) ، سادات موسوی و رضوی ، دوره تیموری