مبانی، حدود و مصادیق قرآنی حفظ حریم خصوصی بدنی

با وجود گسترش مطالعات درباره حریم خصوصی و حقوق مربوط در ادبیات اخلاقی و حقوقی، مفهوم «حریم خصوصی بدنی» در چهارچوبی قرآنی و با رویکردی تحلیلی همچنان مهجور مانده است. بیشتر پژوهش ها یا به جنبه های فقهی و حقوقی این مفهوم پرداخته یا آن را صرفا در ساحت زیست شناختی و مادی تعریف کرده است؛ درحالی که قرآن کریم برخوردی عمیق تر، چندلایه و ارزشی با بدن انسان دارد. براین اساس، مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین مفهوم حریم خصوصی بدنی از منظر قرآن، با تمرکز بر مبانی سه گانه آن است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و داده ها با مراجعه به منابع تفسیری و روایی و مطالعات اسلامی در اخلاق گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد حریم خصوصی بدنی در قرآن مبتنی بر سه دسته مبانی قابل تحلیل است: ۱. مبانی هستی شناختی که بر مالکیت مطلق خداوند بر بدن و نیابت مشروط انسان در تصرف آن تاکید دارد؛ ۲. مبانی انسان شناختی که بدن را ظرف ظهور عقل و اراده و کرامت انسانی معرفی می کند؛ ۳. مبانی ارزش شناختی که مفاهیمی چون عفت و حرمت ایذاء و مسوولیت فردی را پشتوانه این حق می سازد. بنابراین، حریم خصوصی بدنی در گفتمان قرآنی، نه صرفا یک حق فردی، بلکه بخشی از نظام عبودیت انسان و ساختار اخلاقی جامعه اسلامی تلقی می شود

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی بدنی ، کرامت انسانی ، مبانی هستی شناختی ، مبانی انسان شناسی ، مسوولیت بدنی