جعل رایانه ای در نظام حقوقی ایران با تاکید بر شرط قابلیت استناد داده

بند «الف» از ماده ۷۳۴ قانون مجازات اسلامی در خصوص جعل رایانه ای به «تغییر یا ایجاد داده‎های قابل استناد یا ایجاد یا واردکردن متقلبانه داده به آن ها» اشاره دارد. بااین حال، مقصود از شرط «قابل استناد» به عنوان شرط بنیادین ذکرشده در قانون، مشخص نیست و داشتن ارزش اثباتی، قابل استناد بودن در مقام دفاع و دعوا و داشتن ارزش قضایی ازجمله تعاریف ذکر شده توسط حقوق دانان در مورد عبارت مذکور است. با استفاده از ماده ۶۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری و دیگر مواد قانونی می توان گفت عدم خدشه به اوصاف «صحت و تمامیت، اعتبار و انکارناپذیری داده ها» در تحقق قابل استناد بودن داده شرط است؛ همچنین می توان با استفاده از قانون تجارت الکترونیک، داده قابل استناد را داده ای دانست که با شرایط داده پیام مطمئن منطبق است؛ به عبارتی هر داده پیام دارای ارزش اثباتی، لزوما داده قابل استناد نیست. درهرحال، تردیدی نیست داده هایی که در مورد آن ها تمهیدات امنیتی به کار برده نشده است و با لحاظ مواردی مانند عدم انتساب معقول، آسیب پذیری در برابر سوءاستفاده و دست کاری، قابل اطمینان نباشند، موضوع جعل رایانه ای نخواهند بود که برای نمونه می توان به ایجاد صفحه در شبکه های اجتماعی به نام دیگری در حالتی که احراز هویت مناسب انجام صورت نگرفته است اشاره کرد. به علاوه، قابلیت انتساب معقول داده، داشتن ارزش حقوقی و امکان به اشتباه انداختن اشخاص متعارف از دیگر شرایط جعل رایانه ای است که این شرایط از عبارت قابل استناد، مفهوم جعل، شرایط جعل سنتی و اصول حقوقی قابل فهم است.

کلیدواژه ها:

جعل رایانه ای ، قابل استناد ، فضای مجازی ، تمامیت داده ، انکارناپذیری داده.