<span lang="FA">شناسایی پیشران های ایجادکننده آلودگی هوا براساس آینده پژوهی در کلان شهر تهران

تحقیق حاضر از نوع آینده پژوهی برای دستیابی به پیشران های اصلی و کلیدی ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران است و به شکل اکتشافی- کاربردی انجام شده است. این پژوهش با ترکیب روش های آینده پژوهی انجام پذیرفته و در آن از دو روش دلفی فازی و تحلیل اثرات متقاطع استفاده شده است. همچنین، کاربست منطق فازی امکان اجماع نظرات و در نظر گرفتن عدم قطعیت قضاوت خبرگان را فراهم نموده است. در این پژوهش با مشارکت خبرگان، مهمترین پیشران های ایجادکننده آلودگی هوا شناسایی گردید تا در مدیریت موثر آلودگی هوا استفاده شوند. داده های مورد نیاز با بررسی ادبیات تحقیق و همچنین رجوع به نظرات خبرگان از طریق مصاحبه و پرسش نامه جمع آوری و تجزیه وتحلیل شده است. با بررسی ادبیات تحقیق و منابع علمی ۸۸ عامل موثر بر آلودگی هوا فهرست شدند و با استفاده از تکنیک PESTEL طبقه بندی گردیدند. در مرحله اول با رجوع به نظر خبرگان و با استفاده از روش دلفی فازی تعداد ۳۶ عامل با حد آستانه ۹/۳ انتخاب شد. در مرحله بعد طی پرسشنامه ای با رجوع مجدد به خبرگان مقایسه زوجی میان عوامل تاثیرگذار صورت گرفت. با تحلیل ماتریس اثرات متقاطع مهمترین عوامل بررسی و سنجش شدند. نتایج نشان داد که از میان ۳۶ عامل؛ نوآوری در مدیریت شهری، مسئولان پشتیبان محیط زیست، سیاست های کلی دولت ها، دخالت دولت ، تعداد وسایل نقلیه، تحقیق و توسعه، قیمت حامل های انرژی، نظارت بر تولید آلاینده ها، کیفیت صنایع، رشد جمعیت، تاثیر الگوی مصرف و سرمایه گذاری در انرژی پاک به عنوان مهمترین پیشران های ایجادکننده آلودگی هوا در شهر تهران هستند. برای مدیریت موثر آلودگی هوا در شهر تهران، در گام اول باید به ۱۲ پیشران یاد شده در بالا توجه نمود.

کلیدواژه ها:

آینده نگاری ، آلودگی هوا ، دلفی فازی ، تحلیل اثرات متقاطع ، MICMAC