تاملی بر بیت هایی از منطق الطیر عطار

منطق الطیر عطار یکی از مهم ترین آثار عرفانی ادب فارسی است. وجود نسخه ‎های خطی متعدد، تصحیح چندباره‎ این کتاب و ترجمه‎ آن به زبان‎ های مختلف، نشان از همین اهمیت ویژه دارد. دو تصحیح اخیر منطق ‎الطیر یکی به دست توانای استاد شفیعی کدکنی که با تعلیقات مفصل همراه است و دیگر تصحیح استادان عابدی و پورنامداریان و توضیحات آن ها بر ابیات، بسیاری از ابهام‎ها و دشواری‎های کتاب را برطرف کرده است. با وجود تعلیقات ارزشمند این دو کتاب و نیز برخی پژوهش‎ های دیگری که به رفع دشواری ‎های بیت‎های منطق ‎الطیر پرداخته ‎اند، معنای ارائه ‎شده برای برخی بیت‎ ها چندان قانع‎ کننده نیست و به نظر می‎رسد هنوز جای بحث در باره‎ آن ها باقی است. در مقاله‎ پیش رو، تعدادی از این بیت‎ ها که به گمان نویسندگان نیازمند تدقیق بیشتر است، بازنگری و مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. بر این اساس کوشش شده است ابتدا نادرستی یا نارسایی توضیحات این بیت‎ها تبیین شود و سپس به کمک شواهدی از خود عطار و نیز دیگر متون ادب فارسی، معنای دقیق‎تری برای آن ها ارائه شود.

کلیدواژه ها:

شعر فارسی ، عطار نیشابوری ، منطق ‎الطیر ، شرح متون