رویدادهای تاثیرگذار سیاسی- اجتماعی دهه های (۱۳۴۰ تا ۱۳۷۰خورشیدی) بر شعر معاصر دری افغانستان

این پژوهش بررسی می کند که چگونه شعر معاصر فارسی دری افغانستان در فاصله دهه های ۱۳۴۰ تا ۱۳۷۰ خورشیدی، بازتاب دهنده تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است. یافته ها نشان می دهد که شاعران بر اساس مواضع سیاسی و ایدئولوژیک خود واکنش های متفاوتی به این دگرگونی ها نشان داده اند. برخی با گفتمان رسمی مورد حمایت دولت هم راستا شده و در بازتولید ایدئولوژی حاکم مشارکت داشته اند. در حالی که گروه دیگر از طریق زبان نمادین و چندلایه شاعرانه، به بیان مقاومت پرداخته اند. شاعران منتقد، به بازتاب و بیان اعتراض و مقاومت در برابر ساختارهای قدرت مسلط پرداخته اند. در این دوره، شعر فراتر از کارکرد زیبایی شناختی خود، به رسانه ای موثر برای کنش اجتماعی- سیاسی و بخشی از حافظه جمعی  بدل شده است. همچنین، از رهگذر ترجمه آثار ادبی روسی و فعالیت های نهادی اتحادیه نویسندگان حزب دموکراتیک خلق، شعر در خدمت تبلیغات سیاسی قرار گرفت؛ در حالی که شاعران منتقد، به بازتاب و بیان اعتراض و مقاومت در برابر ساختار قدرت مسلط پرداختند. پژوهش حاضر با رویکرد تاریخی- تحلیلی و بر پایه مطالعه ای نظام مند از طریق متون شعری در کنار منابع تاریخی، تحلیل جامع و نسبتا نوآورانه از بازتاب رویدادهای سیاسی و اجتماعی در شعر معاصر افغانستان ارائه می دهد. این پژوهش با تلفیق دیدگاه های گفتمانی، زیبایی شناختی و اجتماعی- تاریخی در چارچوب تحلیل یک پارچه، به غنای مطالعات این حوزه می افزاید و درک عمیق از تعامل پویا میان شعر، ایدئولوژی و تجربه تاریخی در جریان های مختلف شعری فراهم آروده است.

کلیدواژه ها:

اتحادیه نویسندگان ، تجاوز شوروی ، رویدادهای سیاسی ، شعر معاصر افغانستان ، هفتم ثور