تحلیل تطبیقی چارچوب های حقوقی و اقتصادی قراردادهای هوشمند در صنعت نفت و گاز

تحولات ناشی از انقلاب صنعتی چهارم و ظهور فناوری های نوین مانند بلاک چین، صنعت نفت و گاز را نیز تحت تاثیر قرار داده است. در این میان، قراردادهای هوشمند به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی بلاک چین، ظرفیت آن را دارند که بسیاری از موانع سنتی این صنعت از جمله فساد اداری، ناکارآمدی نهادی، تاخیر در پرداخت ها و فقدان شفافیت کافی را برطرف کنند. مقاله حاضر با رویکردی نهادی حقوقی و با بهره گیری از روش تحلیل توصیفی- تحلیلی، به بررسی ابعاد حقوقی، اقتصادی و اجرایی قراردادهای هوشمند در صنعت نفت و گاز ایران پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که این قراردادها با اتکا به ویژگی هایی همچون خوداجرا بودن، تغییرناپذیری و شفافیت می توانند هزینه های مبادله ای را کاهش داده، اعتماد میان طرفین قرارداد را تقویت کرده و بستر مناسبی برای جذب سرمایه گذاران خارجی فراهم آورند؛ در عین حال، فقدان چارچوب های تقنینی شفاف، ابهام در تعیین مسوولیت ها و ضعف در زیرساخت های فنی و نهادی، از مهمترین موانع پیاده سازی آن ها محسوب می شود. نوآوری اصلی مقاله در ارائه چارچوبی مرحله به مرحله برای طراحی و اجرای قراردادهای هوشمند متناسب با ساختار خاص صنعت نفت ایران و همچنین تحلیل تطبیقی استانداردهای بین المللی و تجربیات کشورهای پیشرو به خصوص نروژ و امارات متحده عربی است. این چارچوب می تواند راهنمایی عملی برای سیاست گذاران، قوه مقننه و شرکت های نفتی باشد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: قرارداد هوشمند ، بلاک چین ، صنعت نفت و گاز ، حقوق فناوری ، اقتصاد نهادی