واسنجی و تعیین اعتبار مدل SSM-iCrop ۲ برای پیش بینی رشد و عملکرد عدس (Lens culinaris Medik.)

پژوهش حاضر به منظور تخمین پارامترهای مدل SSM-iCrop۲ و ارزیابی کارآیی آن در پیش بینی رشد و نمو عدس (Lens culinaris Medik.) انجام شد. به منظور جمع­آوری داده های لازم برای واسنجی و ارزیابی مدل، آزمایش­هایی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک ­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی و شهرستان ازنا طی سال­های زراعی ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ اجرا گردید. تیمار­ها شامل رژیم آبیاری (بدون آبیاری، یک بار آبیاری در مرحله گل دهی و دو بار آبیاری در مراحل گل دهی و پر شدن دانه) به عنوان عامل اصلی، تاریخ کشت (۲۷ بهمن، ۹ اسفند، ۲۱ اسفند برای کرمانشاه و ۶، ۱۶ و ۲۴ اسفند برای ازنا) و رقم (بیله سوار، کیمیا و گچساران) به عنوان فاکتور فرعی بود. نتایج واسنجی مدل حاکی از دقت مناسب مقادیر پارامترهای گیاهی به کار رفته در ساختار مدل بود که منجر به پیش ­بینی بسیار دقیق ویژگی های رشد و عملکرد شد. نتایج ارزیابی ­ها نشان از دقت قابل قبول SSM-iCrop۲ در شبیه ­سازی روند تغییرات مراحل نموی و عملکرد دانه ارقام در تیمارهای مورد بررسی داشت. مقدار RMSE مرحله نموی روز از کاشت تا رسیدگی فیزیولوژیک در کرمانشاه برای ارقام بیله سوار، کیمیا و گچساران به ترتیب ۵.۲، ۵.۲ و ۴.۳ روز و در ازنا به ترتیب ۱۲.۹، ۱۲.۵ و ۱۱.۸ روز بود. مقدار RMSE عملکرد دانه در کرمانشاه از ۴.۱ تا ۱۵.۲ و ازنا از چهار تا هفت گرم در مترمربع بود. بنابراین می توان از مدلSSM-iCrop۲  برای بررسی وضعیت مدیریت زراعی و تجزیه و تحلیل رشد و عملکرد عدس در شرایط کرمانشاه و ازنا استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

پارامترسازی ، شبیه سازی ، عملکرد دانه ، مراحل نموی