ارزیابی همبستگی شاخص­های تنوع با عملکردهای فردی و چندگانه اکوسیستم در مقیاس سیمای سرزمین

الگوی سیمای سرزمین و تغییرات آن، بازتابی از اکولوژی محیط­زیست است. عملکرد اکوسیستم به­دلیل ناهمگنی های بیوفیزیکی یا مدیریتی و واکنش های حیاتی نسبت به این عوامل در سیمای سرزمین، متغیر است. مطالعه حاضر با هدف بررسی چگونگی اثر جنبه­های متفاوت تنوع زیستی بر عملکردهای مختلف یک سیمای ناهمگن در زاگرس مرکزی صورت گرفت. بدین منظور از تصاویر گوگل ارث جهت طبقه­بندی منطقه استفاده شد. نقشه طبقه­بندی با لکه های متنوع و قرارگیری آن­ها در هفت کلاس متفاوت از نظر جامعه گیاهی تولید شد. از هر نوع لکه گیاهی ۴ الی ۵ لکه که توزیع مناسبی در سطح منطقه داشتند جهت آماربرداری انتخاب و بسته به اندازه هر لکه ابتدا ۵ الی ۱۰ ماکروپلات ۳۰*۳۰ مترمربعی به­طور تصادفی- سیستماتیک مستقر شد. نمونه­برداری از فاکتورهای پوشش و خاک با استفاده از ۳ پلات ۲*۲ مترمربعی در هر ماکروپلات مطابق با زمان اوج رشد گونه­های گیاهی انجام شد. عملکرد اکوسیستم بر پایه ارزیابی مجموعه ای از شاخص های کلیدی عملکردی در بخش های گیاهی و خاکی، مورد کمی سازی قرار گرفت. به منظور برآورد چندعملکردی اکوسیستم (EMF)، مقادیر استاندارد شده عملکردهای مختلف با استفاده از روش Z-score محاسبه و میانگین آن ها برای هر لکه با بهره گیری از بسته آماری "multifunc" در نرم افزار R ۴.۲.۲ به عنوان شاخص یکپارچه چندعملکردی تعیین شد. در مرحله بعد استخراج شاخص­های مختلف تنوع گونه­ای، تنوع عملکرد و تنوع بتای عملکرد با استفاده از بسته­های آماری "vegan"، "FD"و "betapart" در نرم­افزار R انجام گرفت. در نهایت، با استفاده از بسته­های آماری "ggplot۲"، "ggpubr" و "ggcorrplot" در نرم­افزار R اقدام به بررسی روابط رگرسیونی و همبستگی شد و ارتباطات موجود با تحلیل سطح معنی­داری و مقدار ضریب تبیین (R۲) تعیین شد. نتایج نشان داد که عملکردهای اکوسیستم احتمالا به ارزش ویژگی­های عملکردی گونه­های غالب آن بستگی دارد. ، هویت عملکردی گونه های غالب از طریق مکانیسم های مشابهی که عملکردهای فردی را افزایش می دهد، بر چندعملکردی نیز تاثیر می­گذارد.

کلیدواژه ها:

لکه ­های گیاهی ، تنوع زیستی ، چندعملکردی اکوسیستم ، زاگرس مرکزی