بررسی حبس در منزل در حقوق جزای افغانستان و ایران

با گسترش سیاست های حبس زدایی و توجه به کرامت انسانی در نظام های حقوقی معاصر، یکی از نوآوری های مهم در عرصه بین الملل، طرح مجازات های جایگزین زندان است. در این میان، حبس در منزل به عنوان یکی از مهم ترین مجازات های جایگزین مطرح شده و در نظام های حقوقی افغانستان و ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. هرچند اهداف این نهاد جزایی در هر دو کشور مشترک است، اما از نظر مبانی قانونی، شیوه اجرا و میزان نظارت، تفاوت های قابل ملاحظه ای وجود دارد. این تحقیق با روش توصیفی _ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، مشابهت ها و تفاوت های حبس در منزل در دو نظام حقوقی افغانستان و ایران را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که حبس در منزل با محدود ساختن آزادی محکوم در محل اقامت وی، ضمن تحقق هدف تنبیهی، زمینه اصلاح، بازپروری و بازگشت او به جامعه را با آسیب کمتر نسبت به زندان فراهم می سازد. عواملی چون افزایش جمعیت زندان ها، هزینه های سنگین نگهداری، پیامدهای منفی زندان و ضرورت رعایت کرامت انسانی، اهمیت این نهاد را در هر دو کشور برجسته کرده است. در ایران، به ویژه در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ماده ۱۲، حبس در منزل بیشتر در قالب تدابیر نظارتی، نظام نیمه آزادی و نظارت الکترونیکی تحلیل شده است؛ در حالی که در افغانستان، این نهاد جزایی عمدتا در چارچوب حقوق جزا و قوانین اجرایی جزایی به عنوان راهکاری برای جرایم سبک مورد استفاده قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

حقوق ، حبس ، منزل ، تفاوت ها ، مشابهت ها ، ایران ، افغانستان