توسعه، نوسازی و تحول روستای علی آباد (شهر شاهی) مازندران در دوره رضاشاه پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۲۰ش)

حکومت پهلوی اول در راستای تحقق اندیشه نوگرایی و نوسازی، طراح و مجری برنامه های گسترده ای بود که توانست تاثیرات ملموسی بر حیات اجتماعی، اقتصادی و ... جامعه بر جای گذارد. از جمله مناطقی که به طور قابل توجهی تحت تاثیر سیاست های نوگرایی حکومت قرار گرفت، روستای علی آباد مازندران بود که در پی این اقدامات به شهر «شاهی» تبدیل شد. این روستا در این دوره ابعاد گسترده ای از نوسازی، اعم از اقتصادی، فرهنگی، اداری و ... را تجربه کرد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و به ویژه اسناد، بر آن است تا وجوهی از تغییرات کالبدی و کارکردی شاهی را در پرتو طرح های توسعه شهری در دوره مورد نظر مورد واکاوی قرار دهد. نتایج به دست آمده موید آن است که بافت این منطقه در پی اجرای طرح های توسعه و نوسازی، شاهد جهشی سریع و گذر از ساختار روستایی به شهری بوده است. ظهور عناصر و نمادهای شهری، چون ساختمان های نوین با کاربردهای مختلف، اعم از کارخانجات، بناهای اداری، تجاری و آموزشی، از یک سو بر بافت و ترکیب جمعیتی آن و از سوی دیگر بر تحولات اجتماعی و فرهنگی و ... تاثیرات بسزایی گذاشت.

کلیدواژه ها:

شهر شاهی ، توسعه و نوسازی دوره رضاشاه پهلوی ، روستای علی آباد ، مازندران