مرور نظام مند و تحلیل علم سنجی پژوهش های جزایر گرمایی شهری: روندها، شکاف ها و چشم اندازها

پدیده جزایر گرمایی شهری (Urban Heat Island) یکی از چالش های مهم ناشی از شهرنشینی و تغییرات اقلیمی است که سلامت عمومی، مصرف انرژی و تاب آوری شهرها را تضعیف می کند. این پژوهش با هدف سامان دهی دانش موجود، ترسیم روندهای پژوهشی و شناسایی عوامل موثر بر تشدید جزایر گرمایی، یک مرور سیستماتیک همراه با تحلیل علم سنجی را ارائه میکند. داده ها با عبارت های کلیدی مرتبط از پایگاههای Web of Science، Scopus و Google Scholar استخراج شد. برای تحلیل ساختار دانش و مصورسازی شبکه های هم رخدادی، هم نویسندگی و هم استنادی، از نرم افزار VOSviewer استفاده شد و مرور کیفی نمونه ای برای استخراج شاخص های فضایی و عملکردی به کار گرفته شد. نتایج نشان می دهد انتشار مطالعات طی سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۵ روندی افزایشی داشته و از ۲۰۱۸ به طور محسوسی شتاب گرفته است. کشورهایی مانند چین، ایالات متحده و استرالیا، بیشترین سهم نشر در این حوزه را دارند. تحلیل خوشه ای کلیدواژه ها، چهار محور مفهومی شامل اقلیم و سلامت شهری، دما و سنجش از دور، طراحی و شکل شهر، و راهکارهای تعدیلی را نمایان ساخت. در مجموع، ۲۳ شاخص فضایی عملکردی موثر بر جزایر گرمایی شناسایی شد که پوشش گیاهی، تراکم سطوح نفوذناپذیر و آلبدو از مهم ترین آنهاست. یافته های پژوهش پیشنهادهایی عملی برای کاهش اثرات جزایر گرمایی در مقیاس محلی و منطقه ای، پیشنهادهای اولویت بندی مداخلات شهری و راهنمایی برای سیاست گذاران و طراحان شهری ارائه می کنند.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، جزایر گرمایی شهری ، شبکه همنویسندگی ، هم استنادی ، هم رخدادی ، VOSviewer