امربه معروف و نهی ازمنکر به مثابه الگوریتم اخلاقی؛ تاسیس پارادایم قرآن بنیان برای حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی

توسعه فناوری های هوش مصنوعی با چالش های اخلاقی متعددی مواجه شده است که ازجمله مهم ترین آن ها می توان به تبعیض الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و تاثیرات منفی اجتماعی اشاره کرد. در این زمینه، نیاز به ایجاد یک چارچوب اخلاق محور برای هدایت این فناوری ها به سمت تحقق عدالت و کرامت انسانی، بیش ازپیش احساس می شود. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی، فریضه امربه معروف و نهی ازمنکر را به عنوان الگوریتمی اخلاقی معرفی کرده و نظریه ای تحت عنوان «پارادایم قرآن بنیاد حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی» ارائه می دهد. پارادایم قرآن بنیاد بر اصول بنیادین شریعت اسلامی نظیر عدالت، کرامت انسانی، مسئولیت پذیری اجتماعی، عقلانیت، تدریج و تناسب، و توازن میان عقلانیت و معنویت استوار است. این مبانی نه تنها چارچوب نظری برای حکمرانی اخلاقی در دوره هوش مصنوعی ارائه می دهند، بلکه راهبردهای عملیاتی برای طراحی سیستم های هوشمند اخلاق محور نیز محسوب می شوند. یافته های این پژوهش نشان می دهند که امربه معروف و نهی ازمنکر، به عنوان یکی از واجبات الهی، یک نظام سلسله مراتبی و تدریجی برای اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی فراهم می آورد. این پارادایم با ترکیب عقلانیت و وحی، الگویی اخلاقی و عملیاتی برای طراحی، توسعه و بهره برداری از هوش مصنوعی به منظور تحقق عدالت، کرامت انسانی و مسئولیت پذیری اجتماعی ارائه می دهد. این پژوهش با تجزیه و تحلیل مبانی معرفتی، ساختار و ابعاد مربوط به این پارادایم، یک استراتژی اخلاقی و تمدن ساز برای حکمرانی فناورانه معرفی کرده است که قادر است با نیازهای متغیر جامعه جهانی انطباق یابد.

کلیدواژه ها:

امربه معروف و نهی ازمنکر ، اخلاق هوش مصنوعی ، حکمرانی هوش مصنوعی ، الگوریتم اخلاقی ، پارادایم قرآن بنیان