<span dir="RTL" lang="FA">افق فقهی- سیاسی آیت الله هاشمی شاهرودی

افق به تعبیر گادامری، موقعیت هرمنوتیکی مفسر است که در آن قرار گرفته و براساس مقتضیات آن به فهم متون و موضوعات می پردازد. همچون هر مفسری، فقیه نیز در پیش زمینه عملیات استنباط، باورها و پیش فرض هایی دارد که افق فقهی وی را تشکیل داده و آراء و فتاوای او به شدت متاثر از این پیش زمینه است. مجموعه باورهای پیشینی فقیه در استخراج احکام سیاسی شریعت از ادله تفصیلی، افق فقهی-سیاسی او را شکل می دهد. در این مقاله، افق فقهی-سیاسی هاشمی شاهرودی و پیش فرض های ایشان در فرایند استنباط احکام مربوط به حیطه فقه سیاسی براساس روش هرمنوتیکی گادامر تحلیل شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که در میان باورهای پیشینی ایشان، چهار پیش فرض عمده در طول هم قابل شناسایی است که عبارتند از: اعتقاد به نقش ناچیز عقل در فرایند استنباط، باور به قلمرو حداکثری فقه سیاسی در گستره زندگی اجتماعی و سیاسی انسان، حکومت مصلحت بر حکم مستفاد از کتاب و سنت، و لزوم اعتناء به دستاوردهای سیاست جدید پس از اسلامی سازی آن ها. دو پیش فرض نخست (که عمدتا محصول آموزه ها و یافته های فقهی و اصولی او در فضای حوزوی است) افق نص گرایانه وی را شکل داده اند و دو پیش فرض پسین (که میوه مواجهه او با سیاست عملی است)، گذار وی از نص گرایی به مصلحت گرایی را رقم زده اند.

کلیدواژه ها:

فقه سیاسی ، هاشمی شاهرودی ، نص گرایی ، مصلحت گرایی ، سیاست