<span dir="RTL" lang="FA">نقش خودنظارتی در کنشگری کارگزاران حکومتی جمهوری اسلامی ایران

نظارت بر عملکرد کارگزاران در همه حوزه ها خصوصا در عرصه سیاسی که با قدرت و مدیریت کلان کشور سروکار دارد، مولفه مهمی در حفظ و ارتقاء سلامت سامان سیاسی است. با سلامت این سامان است که می توان به سلامت دیگر سامان های حکمرانی کشور امیدوار بود. نظارت های رایج، نظارت های سازمانی است که با سازوکارهای بیرونی، بر رفتار و عملکرد افراد نظارت می کنند. به جهت نوع حکمرانی در جمهوری اسلامی که ماهیتی کاملا دینی و ایمانی دارد، روش های مبتنی بر نظارت بیرونی، کارآمدی لازم را نشان نداده اند. هدف این پژوهش، ارائه راهکاری موثر و کارآمد جهت جبران نقیصه مذکور، خصوصا در زمینه نظارت بر کارگزاران سیاسی است. جهت تامین هدف مذکور، راهکار «خودنظارتی» پیش بینی شده و با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی تشریح شده است. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نقش خودنظارتی در کنشگری کارگزاران سیاسی است. خودنظارتی به عنوان یک مولفه اخلاقی، هم نقش بازدارنگی و هم نقش درمان دارد. واقعیت های جامعه نشان می د هد که بخش عمده آسیب‎های موجود در حوزه نظارت، به غفلت از الزامات سازنده آموزه های اخلاق اسلامی برمی گردد؛ راهکار غلبه بر این غفلت، بکارگیری گزاره های اخلاقی، در تمام مراحل تربیت، جذب و فعالیت کارگزاران می باشد. تاکنون از چنین روشی به عنوان برنامه نظارتی استفاده نشده است. سازوکار خودنظارتی که مبتنی بر گزاره های خودانگیزشی ایمانی و مولفه مهمی از اخلاق اسلامی است، می تواند به شرط تحقق شرایط محیطی و سازمانی، کارگزاران را در برابر این آسیب، مقاوم و ایمن سازد؛ نتیجه آن، ارتقاء کارآمدی کارگزاران و افزایش سطح رضایتمندی هر دو سمت مردم و کارگزار خواهد شد. با این رویکرد، نظام های نظارتی فعلی نیز، باید متناسب با نقش خودنظارتی کارگزاران باز تعریف شوند. در مجموع، چنانچه دو بال نظارتی پیش گفته با رویکرد همپوشان به نحو درستی استفاده شوند، می توانند نقش بسیار موثری در تامین سامان سیاسی و اجتماعی سالم و بانشاط در کشور ایفا نمایند.

کلیدواژه ها:

اخلاق اسلامی ، خودسازی ، خودنظارتی ، مراقبه ، کارگزاران حکومتی