واکاوی ساختاری موانع کارآفرینی زنان روستایی در استان خراسان رضوی (مورد مطالعه: شهرستان کاشمر)

این پژوهش با هدف تحلیل موانع و فرصت های کارآفرینی زنان روستایی در شهرستان کاشمر، با اتخاذ رویکرد کیفی و بهره گیری از چارچوب تحلیلی PESTEL (سیاسی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، فناورانه، قانونی، زیست محیطی) انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با نمونه ای از زنان کارآفرین روستایی و کارشناسان مرتبط جمع آوری گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که کارآفرینی زنان روستایی تحت تاثیر مجموعه ای پیچیده از عوامل خرد و کلان محیطی قرار دارد. در بعد سیاسی، بروکراسی اداری، عدم شفافیت در تخصیص منابع و ناکارآمدی برخی سیاست های حمایتی شناسایی شد. از منظر اقتصادی، کمبود سرمایه اولیه، دسترسی دشوار به تسهیلات بانکی و وثیقه گذاری به عنوان موانع اصلی مطرح گردیدند؛ هرچند اتکا به پس انداز شخصی و حمایت خانواده به عنوان راهکارهای ابتدایی مطرح بود. عوامل اجتماعی-فرهنگی، به ویژه هنجارهای سنتی مرتبط با نقش زنان، کمبود اعتماد به نفس و نگرانی از قضاوت جامعه همراه با اهمیت بسزای حمایت خانواده از دیگر چالش های برجسته بودند. دسترسی محدود به فناوری های نوین، قوانین و مقررات دست و پاگیر اداری، و لزوم رعایت استانداردهای زیست محیطی، ابعاد فناورانه، قانونی و زیست محیطی را تشکیل می دادند. تحلیل نتایج نشان داد که موانع اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی بیشترین تاثیر را بر فعالیت های کارآفرینانه زنان روستایی دارند. این پژوهش با تبیین تعاملات میان عوامل محیطی مختلف، شکاف پژوهشی در تحلیل چندبعدی و یکپارچه موانع کارآفرینی زنان روستایی را پر کرده و بر ضرورت ارائه راهکارهای سیاستی منسجم و متناسب با شرایط منطقه تاکید می ورزد. یافته ها پیامدهای نظری مهمی برای توسعه مدل های کارآفرینی پایدار و همچنین پیامدهای کاربردی ارزنده ای برای سیاست گذاران و سازمان های توسعه ای در جهت توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی زنان روستایی دارد.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی زنان روستایی ، موانع کارآفرینی ، مدل PESTEL ، توسعه روستایی ، توانمندسازی زنان ، شهرستان کاشمر