تحلیل مفهومی نقش فعالیت بدنی در ارتقای سلامت انسان از منظر اندیشمندان اسلامی

مقدمه: کم تحرکی به یکی از چالش های اصلی سلامت در جهان امروز تبدیل شده و با وجود انبوه شواهد علمی درباره فواید فعالیت بدنی، شکاف عمیقی میان توصیه های پزشکی و سبک زندگی رایج وجود دارد. در این میان، اندیشه اسلامی به عنوان یک نظام جامع نگر، ظرفیت های قابل توجهی برای مفهوم پردازی و ترویج فعالیت بدنی دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.هدف: این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی به واکاوی مفهوم فعالیت بدنی در آثار اندیشمندان اسلامی و تبیین نقش آن در ارتقای سلامت انسان می پردازد.روش: پژوهش حاضر از نوع مروری و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی متون منتخب از اندیشمندانی چون ابن سینا، غزالی، ابن قیم جوزیه، علامه طباطبایی و شهید مطهری انجام شده است. داده ها با روش کدگذاری موضوعی تحلیل و دسته بندی شده اند.یافته ها: تحلیل متون نشان می دهد اندیشمندان اسلامی سلامت جسم را نه یک امر صرفا زیستی، بلکه به مثابه امانتی الهی و پیش شرطی برای تعالی روحانی می دانند. محورهای اصلی شامل جسم به عنوان امانت و مسئولیت شرعی ، ارتباط تنگاتنگ عقل و بدن سالم ، اصل اعتدال و پرهیز از افراط و تفریط در ورزش ، مکان تبدیل فعالیت بدنی به عبادت با نیت الهی و تقدم پیشگیری بر درمان در قالب حفظ الصحه است.نتیجه گیری: اندیشه اسلامی با پیوند دادن سلامت جسم به ساحت های اخلاقی و معنوی، چارچوبی غنی و بومی برای ترویج سبک زندگی فعال ارائه می دهد که می تواند مکمل رویکردهای رایج پزشکی باشد. این مطالعه ضرورت توجه به ظرفیت های دینی در سیاست گذاری سلامت را برجسته می کند.