شناسایی عوامل موثر بر خطای انسانی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در یک معدن مس

حوادث شغلی یکی از نگرانی های اصلی در صنعت معدن است. بررسی سیستماتیک حوادث در سیستم های فنی-اجتماعی مانند صنعت معدن در کاهش حوادث اهمیت دارد. در این مطالعه قصد داریم ارتباط میان عوامل انسانی مشارکت کننده در حوادث معدن را با رویکرد سیستماتیک بررسی کنیم. این مطالعه از نظر هدف از نوع کاربردی است و از نظر ماهیت و روش گردآوری داده ها، از نوع توصیفی و از شاخه مطالعات موردی نیز می باشد. در مطالعه حاضر، هدف شامل اولویت بندی عوامل موثر بر خطای انسانی، معیار شامل مشاهده، مصاحبه و چک لیست تکمیل شده توسط افراد و گزینه شامل سطوح چهارگانه موثر بر خطای انسانی می باشد. با تلفیق روش NFACS و AHP انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل مصاحبه با اپراتورها مربوطه و سایر افرادی که با این دستگاه سروکار دارند و با بررسی سوابق و مستندات وقوع و شناسایی حوادث و همچنین مشاهده فرایند کار در معدن مس سرچشمه بود. همچنین آنالیزها با استفاده از نرم افزار Expert Choice انجام شد. نتایج نشان داد معیار اعمال ناایمن که سایر معیارها بر روی آن تاثیرگذار هستند بیشترین وزن نهایی یعنی ۱/۷۶۹ و تاثیرات سازمانی کمترین امتیاز نهایی یعنی ۰/۴۷۶ را به خود اختصاص دادند. تخلفات، روتین، خطاهای تصادفی و جو سازمانی به ترتیب رتبه اول تا سوم عوامل موثر بر خطای انسانی در معدن مس سرچشمه کرمان را به خود اختصاص داد. همچنین طراحی نامناسب عملیات و تخلفات استثنائی و حالت ذهنی نامطلوب نیز رتبه های آخر را به خود اختصاص داد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که تکنیک NFACS یک تکنیک مطالعه دقیق و سیستماتیک جهت شناسایی و ارزیابی خطرات موجود یا بالقوه در هر شغل و فرایند می باشد و در ترکیب با تکنیک AHP می تواند به طور موثری خطرات مرتبط با واحدهای شغلی معدن مس سرچشمه را شناسایی و اولویت بندی کند.

کلیدواژه ها:

خطای انسانی ، روش تحلیل سلسله مراتبی ، معدن مس ، حوادث شغلی