چارچوب بومی ارزیابی زیست محیطی استراتژیک (SEA) پروژه های ساختمانی با رویکرد توسعه پایدار و اعتبارسنجی در پروژه های اجرایی مطالعه موردی شهر سیرجان

گسترش پروژه های انبوه سازی مسکن در مناطق صنعتی و معدن، به ویژه در شهر سیرجان ضرورت بهره گیری از رویکردهای راهبردی برای مدیریت همزمان پیامدهای زیست محیطی، اجتماعی و مدیریتی توسعه شهری را افزایش داده است. با وجود اهمیت ارزیابی راهبردی محیط زیست در هدایت تصمیمات کلان، توسعه کاربرد آن در پروژه های مسکن شهری به ویژه در بافت های صنعتی و جامعه محور همچنان با خلاهای مفهومی و اجرایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ضرورت اجرای ارزیابی راهبردی محیط زیست و ارائه چارچوبی بومی برای پروژه های انبوه سازی مسکن در مناطق صنعتی با تاکید بر پروژه ۱۰۸ واحدی نبوت در شهر سیرجان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی است. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه محقق ساخته ۱۳ گویه ای با روایی محتوایی و پایایی مطلوب از میان ۱۰۰ نفر از سازندگان شناخته شده شهر سیرجان و فعال در حوزه ساخت وساز شهری، گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. یافته ها نشان داد سه سازه اصلی شامل اثرات زیست محیطی، اثرات اجتماعی - اقتصادی و ضرورت مدیریتی ارزیابی راهبردی محیط زیست در مجموع ۷۳/۶ درصد از واریانس کل را تبیین می کنند. همچنین نتایج مدل ساختاری نشان داد اثرات زیست محیطی با ضریب مسیر ۰.۶۱ و اثرات اجتماعی-اقتصادی با ضریب مسیر ۰.۵۳، تاثیر مثبت و معناداری بر ضرورت اجرای ارزیابی راهبردی محیط زیست دارند. شاخص های برازش مدل نیز بیانگر انطباق مناسب الگوی پیشنهادی با داده های تجربی بود. بر اساس نتایج، اجرای ارزیابی راهبردی محیط زیست در پروژه های انبوه سازی مسکن سیرجان به ویژه در الگوهای مسجد محور و جامعه محور ضرورتی راهبردی برای کاهش ریسک های توسعه، ارتقای حکمرانی پروژه و تقویت پایداری شهری محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

ارزیابی راهبردی محیط زیست ، انبوه سازی مسکن ، مناطق صنعتی ، سیرجان ، پایداری شهری ، مدل سازی معادلات ساختاری