مدیریت ایمنی و بهداشت محیط زیست با کاربرد عصاره های گیاهی در گیاه پزشکی

استفاده گسترده از آفت کش های شیمیایی به عنوان یک ابزار موثر در کنترل آفات و بیماری های گیاهی، نگرانی های روزافزون در خصوص آلودگی محیط زیست، خطرات بهداشتی برای انسان ها و تاثیرات منفی بر تنوع زیستی را به همراه داشته است. استفاده از عصاره ها و اسانس های گیاهی به عنوان ابزارهای کنترل طبیعی آفات و بیماری های گیاهی است که علاوه بر خاصیت زیست تخریب پذیری، روشی ایمن برای محیط زیست و سلامت مصرف کنندگان می باشد. در این مطالعه اثر ضدباکتریایی گیاه تلخه بیان Sophora alopecuroides L بر کنترل و مهار رشد عامل بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی (Clavibacter michiganensis) بررسی شده است. غلظت های ۰.۵، ۰.۲۵، ۰.۱۲۵ و ۰.۰۶۲۵ از غلظت پایه عصاره الکلی گیاه تلخه بیان بر باکتری Clavibacter michiganensis مطالعه شد. اثر ضدباکتریایی عصاره به روش انتشار دیسک ارزیابی و کمینه ی غلظت بازدارندگی با خوانش دانسیته یا تراکم نوری سوسپانسیون در هر کدام از لوله های آزمایش توسط دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج ۶۰۰ نانومتر اندازه گیری شد. تجزیه واریانس و مقایسه میانگین صفات به روش حداقل تفاوت معنی دار و با استفاده از روش مدل خطی توسط نرم افزار SAS انجام شد. نتایج نشان داد که عصاره الکلی گیاه تلخه بیان دارای فعالیت مهاری بر عامل باکتریایی مورد بررسی است و با افزایش غلظت عصاره، قطر هاله بازدارندگی افزایش می یابد. اثر تیمار غلظت های مختلف عصاره تلخه بیان بر قطر هاله بازدارندگی باکتری های مورد مطالعه در سطح ۵ درصد معنی دار بود. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که عصاره الکلی گیاه تلخه بیان پتانسیل مناسبی برای استفاده به عنوان عوامل طبیعی کنترل کننده این بیماری باکتریایی گیاهی داشته و می توانند به عنوان جایگزینی سازگار با محیط زیست برای ترکیبات شیمیایی مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

بهداشت محیط زیست ، تلخه بیان ، شانکر باکتریایی گوجه فرنگی ، عصاره