قارچهای پوسیدگی سفید به عنوان ابزاری زیست فناورانه در زیست پالایی آلاینده های محیطی مطالعه مروری

توسعه ی صنعتی باعث رهاسازی مقادیر زیادی از ترکیبات شیمیایی با سمیت بالا و قابلیت تجزیه محدود در محیط زیست شده است. آلودگی خاک و آب با مواد شیمیایی سمی به یک مسئله ی زیست محیطی بزرگ تبدیل شده است؛ بنابراین لازم است فناوری های نوآورانه برای تصفیه و حذف این آلاینده ها مورد بررسی قرار گیرند. زیست پالایی قارچی یکی از فناوری های نویدبخش در این زمینه است، زیرا از توان متابولیکی قارچ ها برای حذف یا کاهش غلظت ترکیبات آلاینده استفاده می کند. در این میان قارچ های پوسیدگی سفید (White Rot Fungi) به دلیل پتانسیل بالایی که در تجزیه طیف وسیعی از آلاینده ها دارند در دهه های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده اند. این قارچ ها قادرند ترکیبات شبیه به لیگنین را تجزیه و معدنی کنند. کاربردهای فناوری زیست پالایی با استفاده از این قارچ ها در صنایع مختلف از جمله تصفیه پساب های صنعتی به ویژه صنایع پتروشیمی، رنگ های سنتزی، کاغذ و خمیر کاغذ و نساجی بسیار حائز اهمیت است. قارچ های پوسیدگی سفید معمولا فرآیند تجزیه را از طریق آنزیم های لیگنینولیتیک انجام می دهند و آلاینده های پیچیده صنعتی نظیر هیدروکربن های آروماتیک، رنگ ها، ترکیبات دارویی و محصولات مراقبت شخصی را هدف قرار می دهند. سیستم آنزیمی منحصر به فرد این قارچ ها قادر است آلاینده های پیچیده و مضر صنعتی را به محصولات نهایی و جانبی بی ضرر تبدیل کند و بدین ترتیب اثرات منفی آن ها بر محیط زیست و اکوسیستم را به حداقل برساند. در این مقاله مروری به بررسی قابلیت های قارچ های پوسیدگی سفید در تصفیه انواع آلاینده های صنعتی، تحلیل سازوکارهای تجزیه زیستی، کاربردهای آتی و امکان مقیاس پذیری این فناوری برای استفاده عملی پرداخته خواهد شد.

کلیدواژه ها:

آلودگی محیط زیست ، زیست پالایی ، قارچهای پوسیدگی سفید ، آنزیم های لیگنینولیتیک