بررسی اثرات استرس شغلی و تعادل کار- زندگی بر رفتار ایمنی کارکنان آتشنشانی شهرستان یزد با نقش میانجی تاب آوری

در محیط های پرریسک مانند ایستگاه های آتش نشانی رفتار ایمنی کارکنان نقشی حیاتی در کاهش حوادث و حفظ جان نیروها دارد. این تحقیق با هدف بررسی اثرات استرس شغلی و تعادل کار- زندگی بر رفتار ایمنی کارکنان آتشنشانی شهرستان یزد با نقش میانجی تاب آوری انجام شده است. روش تحقیق حاضر همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را کارکنان آتشنشانی شهرستان یزد بخش عملیات تشکیل دادند (۱۸۰ نفر) و حجم نمونه (بر اساس روش نمونه گیری در پژوهش های معادلات ساختاری) ۱۴۰ نفر در نظر گرفته شد که با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل: ۱. پرسشنامه استرس شغلی موسسه سلامت و ایمنی انگلستان (۱۹۹۰)، ۲. پرسشنامه تعادل کار و زندگی (یو و همکاران، ۲۰۲۲)، ۳. چک لیست رفتار ایمنی ویژه کارکنان آتش نشانی (حکم آبادی، ۱۴۰۱) و ۴. پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) بود. تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده از پرسشنامه ها، با نرم افزار spss نسخه ۲۴ و نرم افزار PLS و روش معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج بر طبق نتایج آزمون Sobel سطح معناداری ۰/۰۱۰ نشان داد اثر غیرمستقیم استرس شغلی بر رفتار ایمنی از طریق تاب آوری با ضریب مسیر ۰/۴۰۱ معنادار بود؛ و با سطح معناداری ۰/۰۴ نیز اثر غیرمستقیم تعادل کار- زندگی بر رفتار ایمنی از طریق تاب آوری با ضریب مسیر ۰/۳۵۷ معنادار بود. بنابراین ارتقای تاب آوری روان شناختی می تواند به عنوان راهبردی موثر در کاهش پیامدهای منفی استرس و بهبود رفتارهای ایمن مورد استفاده قرار گیرد. یافته های این پژوهش مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی، سیاست های منابع انسانی و مداخلات سازمانی در حوزه ی آتش نشانی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

استرس شغلی ، تعادل کار زندگی ، رفتار ایمنی ، تاب آوری ، آتش نشانان