ارزیابی ریسک زیست محیطی ناشی از نشت شیرابه مراکز دفن و مدلسازی انتقال آلاینده ها در آبهای زیرزمینی

نشت شیرابه از مراکز دفن پسماند شهری یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی است که می تواند تاثیرات مخربی بر کیفیت منابع آب زیرزمینی و در نهایت سلامت انسان ها و اکوسیستم ها داشته باشد. شیرابه حاوی ترکیبات پیچیده ای شامل مواد آلی، مواد معدنی، فلزات سنگین و آلاینده های نوظهور است که در صورت ورود به سفره های آب زیرزمینی، باعث آلودگی گسترده و کاهش کیفیت این منابع حیاتی می شود. اهمیت مطالعه و ارزیابی ریسک زیست محیطی ناشی از نشت شیرابه با توجه به نقش آب های زیرزمینی در تامین آب شرب و کشاورزی امری ضروری و اجتناب ناپذیر در توسعه پایدار است. در این پژوهش، نقش خصوصیات خاک و ساختار زمین شناسی در کنترل و مهار مهاجرت آلاینده های شیرابه به صورتی جامع بررسی شده است. ویژگی هایی مانند تخلخل، نفوذپذیری، ظرفیت جذب سطحی و واکنش های شیمیایی خاک و سنگ های زیرسطحی به عنوان عوامل موثر در تعیین مسیر و سرعت انتقال آلاینده ها مورد توجه قرار گرفته اند. این عوامل در کنار رفتار فیزیکی و شیمیایی آلاینده ها، چارچوبی مناسب برای پیش بینی و مدل سازی فرآیند انتشار آلاینده ها ایجاد می کنند و امکان طراحی راهکارهای کنترل و مدیریت بهینه منابع آب زیرزمینی را فراهم می آورند. فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، جیوه و نیکل که عمدتا در ترکیب شیرابه یافت می شوند به دلیل سمی بودن و قابلیت تجمع زیستی، تاثیرات زیان باری بر سلامت انسان و اکوسیستم ها دارند. ورود این فلزات به چرخه غذایی باعث بروز اختلالات متعدد از جمله مشکلات عصبی، آسیب به کلیه ها و کبد و افزایش خطر سرطان می شود؛ همچنین آلودگی زیست محیطی خاک و آب به سبب این فلزات منجر به کاهش تنوع زیستی و اختلال در عملکرد طبیعی اکوسیستم ها می گردد که الزامات جدی برای مدیریت پایدار مراکز دفن و محافظت از منابع طبیعی ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

ریسک زیست محیطی ، نشت شیرابه ، دفن ، مدل سازی ، انتقال آلاینده ، آب های زیرزمینی