منظر معابر شهری به عنوان ابزار ساز داری با تغییرات اقلیمی

افزایش شدت پدیده های اقلیمی و گسترش آثار جزیره حرارتی شهری ضرورت بازنگری در نقش معابر شهری را بیش از پیش برجسته کرده است. در چنین شرایطی طراحی اکولوژیک معابر می تواند به عنوان رویکردی کارآمد در ارتقای تاب آوری شهری و بهبود کیفیت ریزاقلیم عمل کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مولفه ها، روابط و مبانی نظری لازم برای طراحی معابر سازگار با تغییرات اقلیمی انجام شده و تلاش دارد با گردآوری و تحلیل نظام مند ادبیات علمی تصویر روشن تری از این فرآیند ارائه دهد. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد مروری-تحلیلی است و منابع مرتبط در حوزه های منظر شهری، زیرساخت سبز، راهکارهای طبیعت مبنا و اکولوژی شهری مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که طراحی اکولوژیک حاصل هم افزایی سه لایه کالبدی، اکولوژیک و مدیریتی اجتماعی است. در لایه کالبدی عناصری همچون پوشش گیاهی، هندسه خیابان، مصالح نفوذپذیر و سیستم های مدیریت آب باران نقش تعیین کننده دارند. در لایه اکولوژیک فرایندهایی نظیر تعدیل حرارتی، تنظیم چرخه رطوبت و تقویت تنوع زیستی به عملکرد اقلیمی معابر کمک می کنند؛ همچنین پایداری این عملکردها در گرو سیاست گذاری هماهنگ، نگهداشت اصولی و مشارکت شهروندی است. بر اساس این تحلیل، نتایج پژوهش می تواند مبنایی برای تدوین دستورالعمل های طراحی، ارزیابی عملکرد معابر و توسعه پژوهش های آینده در زمینه معابر سازگار با اقلیم در شهرهای ایران باشد.

کلیدواژه ها:

منظر ، خیابان ، سازگاری با تغییرات اقلیمی ، زیرساخت سبز ، رویکرد اکولوژیک در طراحی شهری ، تاب آوری شهری