ارزش گذاری اقتصادی تنوع زیستی در فضاهای سبز شهری

فضاهای سبز شهری با فراهم سازی بسترهای زیستی متنوع نقشی اساسی در حفظ تنوع زیستی و ارتقای کیفیت محیطی شهرها ایفا می کنند. با وجود اهمیت خدمات اکوسیستمی ناشی از این فضاها ماهیت غیر بازاری آنها موجب شده است که ارزش واقعی شان در فرآیندهای تصمیم گیری مدیریت شهری کمتر مورد توجه قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف ارزش گذاری اقتصادی تنوع زیستی در فضاهای سبز شهری و بررسی نقش آن در بهبود فرایندهای سیاست گذاری و برنامه ریزی شهری انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی است. به منظور برآورد ارزش اقتصادی از روش ارزش گذاری مشروط با قالب انتخاب دوتایی دو مرحله ای (Double-Bounded Dichotomous Choice) استفاده شد. جامعه آماری شامل کاربران پارک ملت بوده و حجم نمونه ۴۰۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده تعیین گردید. تحلیل مدل لاجیت نشان داد که متغیرهای درآمد، سطح تحصیلات و میزان استفاده از پارک اثر مثبت و معناداری بر تمایل به پرداخت دارند در حالی که مبلغ پیشنهادی اثر منفی و معناداری بر احتمال پذیرش دارد. میانگین تمایل به پرداخت ماهانه هر خانوار برای حفظ و ارتقای تنوع زیستی معادل ۴۵ هزار تومان و ارزش کل اقتصادی سالانه با فرض ۳۰۰ هزار خانوار شهری برابر با ۱۶۲ میلیارد تومان برآورد شد. نتایج مطالعه بیانگر آن است که تنوع زیستی شهری واجد ارزش اقتصادی قابل سنجش بوده و به کارگیری نتایج ارزش گذاری می تواند به ارتقای کیفیت تصمیم گیری، بهینه سازی تخصیص منابع و تقویت سیاست های توسعه پایدار شهری کمک کند. این پژوهش با ارائه شواهد کمی در زمینه ارزش اقتصادی تنوع زیستی می تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه های مدیریت شهری و هدایت آن به سمت رویکردهای مبتنی بر شواهد و هزینه-فایده محیط زیستی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تنوع زیستی ، شهری ارزش گذاری ، اقتصادی خدمات اکوسیستمی ، فضاهای سبز ، شهری مدیریت شهری ، تمایل به پرداخت (WTP)