ارزیابی زیستی پایین دست رودخانه جاجرود با استفاده از شاخص زیستی مولتی متریک MMIF

رودخانه ها به عنوان سیستم گردش خون می توانند نشانگر فشارهای احتمالی وارد شده از محیط اطراف باشند. یکی از مهمترین و پرکاربردترین ارگانیسم ها در پایش زیستی بزرگ بی مهرگان کفزی هستند. شاخص های زیستی مولتی متریک بر اساس بزرگ بی مهرگان کفزی به دسته های مختلفی از فشار واکنش می دهند و ابزار مناسبی برای ارزیابی کیفیت آب می باشند. رودخانه جاجرود به عنوان مهمترین منبع تامین آب شرب شرق تهران از ارتفاعات رشته کوه های البرز در شمال تهران سرچشمه گرفته و در نهایت وارد سد لتیان می شود. در این پژوهش ۵ ایستگاه به نام های قبل از دریاچه سد لتیان، نجار کلا، افجه، برگ جهان و سعید آباد برای ارزیابی کیفیت آب پایین دست رودخانه جاجرود بررسی شد. نمونه برداری از بزرگ بی مهرگان کفزی با دستگاه سوربر سمپلر با مساحت ۹۰۰ سانتیمتر مربع و اندازه مش ۲۵۰ میکرون در چهار فصل و با ۳ بار تکرار در هر ایستگاه در سال ۱۳۹۲ انجام گرفت. شاخص زیستی مولتی متریک MMIF توسعه یافته در بلژیک برای ارزیابی زیستی رودخانه جاجرود انتخاب شد. در تمام ایستگاه ها فون حشرات آبزی با ۸۷.۹۶ درصد دارای بیشترین درصد کفزیان و خانواده های Baetidae و Chironomidae بیشترین فراوانی را داشتند. حضور این خانواده ها که مقاومت متوسطی نسبت به آلودگی دارند، نشانگر شرایط نسبتا ضعیفی از کیفیت آب می باشد. شاخص زیستی MMIF در تمام فصل ها و ایستگاه ها نیز نشان دهنده شرایط ضعیف و بدی از کیفیت آب رودخانه بود لذا با توجه به اهمیت داشتن رودخانه جاجرود در جهت تامین آب شرب شهر تهران، باید اقدامات مدیریتی و اجرائی مناسبی در جهت بهبود کیفیت آب رودخانه اتخاذ شود.

کلیدواژه ها:

بزرگ بی مهرگان ، کفزی ، رودخانه جاجرود ، شاخص مولتی متریک MMIF ، کیفیت آب