مروری بر کاربرد مشاهدات ماهواره ای در پایش و برآورد انتشار گازهای گلخانه ای

طبیعت و محیط زیست زمین به سرعت در حال تغییر است و این تغییرات بر اکوسیستم های خشکی و دریا، کشاورزی، سلامت انسان، فعالیت های اقتصادی و امنیت ملی اثر می گذارد گازهای گلخانه ای از مهم ترین عوامل تغییرات اقلیمی هستند. انتشار این گازها بر اثر فعالیت های انسانی موجب افزایش دمای هوا، رخدادهای حدی آب و هوایی، تغییر الگوهای بارش و فصل ها، کاهش پوشش برف و یخچال های طبیعی و دگرگونی زیستگاه گونه های گیاهی و جانوری می شود. همچنین جنگل زدایی، شهرنشینی و فعالیت های کشاورزی نیز به طور مستقیم محیط زیست را دگرگون می کنند. افزایش غلظت گازهای گلخانه ای به ویژه دی اکسیدکربن (CO۲) و متان (CH۴)، از محرک های اصلی تغییرات اقلیمی است. در این میان سنجش از دور به عنوان یکی از کارآمدترین روش های پایش انتشار این گازها شناخته می شود. این روش با بهره گیری از ابزارهایی مانند ماهواره ها، هواپیماها، پهپادها و ایستگاه های زمینی امکان اندازه گیری و پایش گازهای گلخانه ای را از فاصله دور فراهم می کند. سنجش از دور داده هایی پیوسته و جامع درباره توزیع مکانی و زمانی گازهای گلخانه ای، منابع و مخازن آنها ارائه می دهد. مشاهدات ماهواره ای نیز اطلاعات ارزشمندی درباره پوشش زمین، آتش سوزی ها، زیست توده، فعالیت زیستی، پوشش گیاهی، جمعیت انسانی و زیرساخت ها فراهم می کنند که در کمی سازی انتشار ناشی از تغییر کاربری اراضی، سوزاندن زیست توده، برآورد توزیع فضایی احتراق سوخت های فسیلی و تعیین شار گازهای گلخانه ای از بر اکوسیستم های خشکی و دریایی کاربرد دارند. در این مقاله روش های اندازه گیری و پایش گازهای گلخانه ای با تاکید مشاهدات ماهواره ای بررسی می شود. هدف ارائه نمایی کلی از ظرفیت مشاهدات زمینی و ماهواره ای برای درک بهتر، برآورد و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای به ویژه CO۲ و CH۴، و نیز مرور پیشرفت های حاصل در آشکارسازی ماهواره ای این گازها است.

کلیدواژه ها:

گازهای گلخانه ای ، دی اکسید کربن ، متان ، مشاهدات ماهواره ای ، سنجش از دور