پهنه بندی سایتهای مناسب دفن پسماند با استفاده از مدل تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) در محیط GIS مطالعه موردی: شهرستان نیشابور

با وجود دستیابی به بالاترین سطوح بازیافت و بازگشت مواد به چرخه تولید همواره بخشی از پسماندهای ریجکتی و غیر قابل بازیافت باقی می ماند که دفع اصولی آنها نیازمند مکان یابی دقیق و علمی است این رویکرد به عنوان حلقه نهایی مدیریت سبز تضمین می کند که بقایای پسماند با کمترین آسیب به منابع آب و خاک در پهنه های پایدار و ایمن زیست محیطی دفن شوند. در کنار آن افزایش حجم پسماندهای شهری و خطرات زیست محیطی ناشی از دفن غیر اصولی زباله ها ضرورت مکان یابی دقیق محل های دفن را دو چندان کرده است. هدف از این پژوهش شناسایی مناطق مستعد جهت ایجاد دفن پسماند در محدوده شهرستان نیشابور با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) می باشد. روش مطالعه توصیفی- تحلیلی بوده و با استفاده از GIS هشت لایه اطلاعاتی شامل شیب، رودخانه ها، جاده ها، کاربری اراضی، فاصله از نقاط مسکونی، زمین شناسی، گسل ها و وضعیت آبخوان ها تلفیق، استانداردسازی و تحلیل شدند. برای ترکیب این لایه ها از مدل همپوشانی وزنی استفاده گردید که در آن بر اساس اهمیت هر معیار وزن های متفاوتی به لایه ها اختصاص یافت به طوری که لایه های آبخوان و فاصله از مناطق مسکونی بیشترین تاثیر را در مدل نهایی داشتند. نقشه خروجی نشان داد که نواحی شمال غربی و بخش های جنوب مرکزی شهرستان نیشابور مناسب ترین نواحی به منظور دفن پسماند در این شهرستان محسوب می شوند که این نقاط با رعایت حداکثری استانداردهای زیست محیطی و مهندسی کمترین خطر را برای منابع آب زیرزمینی و سلامت ساکنان منطقه به همراه دارند. همچنین مشخص شد که ۳۱.۱۲ درصد سطح شهرستان در ردیف نواحی نامناسب و بسیار نامناسب، ۲۵.۵۵ درصد در ردیف متوسط، ۲۴.۷۷ درصد مناسب و ۱۸.۵۳ درصد نیز در ردیف نواحی بسیار مناسب قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

محیط زیست ، دفن پسماند ، پهنه بندی ، GIS ، شهرستان نیشابور