نقش زبان در بازنمایی گفتمان سیاسی: مطالعه موردی شعارهای بهار عربی (۲۰۱۱-۲۰۱۳)

امواج انقلاب خواهانه بهار عربی، شعارهای سیاسی بی شماری را تولید کرده است و هدف این پژوهش بررسی شعارهای گرد آوری شده از میادین اعتراض و تحصن در مصر، تونس، لیبی، یمن و سوریه است. پرسش اصلی پژوهش این است که «شعارهای خیزش های مردمی در بهار عربی، چگونه و از طریق چه سازوکارهای گفتمانی، به مثابه رسانه ای برای انتقال انتقادات سیاسی عمل کردند و با اتخاذ چه راهبردهای گفتمانی، خود را به عنوان زیرژانری متمایز در گفتمان سیاسی جهان عرب تثبیت کرده اند؟». این پژوهش  از نوع کیفی بوده و با به کارگیری روش تحلیل گفتمان سیاسی ون دایک، ساختارها و راهبردهای گفتمانی خاصی که در این شعارها برای شکل دهی به زیرژانری از گفتمان سیاسی در جهان عرب به کار رفته اند، کاوش می شود. داده ها از منابع متنوعی همچون بنرها، دیوارنویسی ها، ابزارهای شنیداری- دیداری، سرودخوانی و سخنرانی ها و همچنین شعرها و ترانه ها استخراج شده است تا نشان دهد چه اندازه این شعارها به مثابه رسانه ای برای ابراز و مصرف انتقادات و نظرات سیاسی عمل می کنند. طبق یافته های این پژوهش، موضوعات این شعارها، طرح واره های فرامتنی، معناشناسی محلی و واژگان، صورت های نحوی، عملیات بلاغی و ساختارهای بیانی و کنش های گفتاری آنها، همگی گواه آنند که شعارهای بهار عربی بخشی بنیادین از گفتمان سیاسی محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

شعار سیاسی ، تحلیل گفتمان سیاسی ، ون دایک ، جهان عرب ، بهار عربی