«دوستان ناآگاه»: زیرگروهی تازه از زوج واژه های تصادفی

هدف:پژوهش حاضر با هدف اصلی بازنگری و طبقه بندی مجدد واژه های مشترک تصادفی در زوج زبان های دلخواه (اعم از خویشاوند و غیرهم تبار) انجام شده است. همچنین این پژوهش در پی تعیین جایگاه «دوستان ناآگاه» به عنوان زیرگروهی تازه، ناشناخته و کم بسامد در میان واژه های تصادفی است. از سوی دیگر، پژوهش به دنبال آن است که نشان دهد طبقه بندی های پیشین در حوزه واژه های مشترک، به ویژه در گروه تصادفی، ناقص بوده و نیاز به بازنگری دقیق تری دارد. روش شناسی:این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به شیوه کیفی انجام شده است. داده های پژوهش عمدتا از پیکره های زبانی مرتبط با زوج واژه های پارسی و آلمانی گردآوری شده و نمونه هایی از زبان های هندواروپایی و سامی نیز برای گسترش دامنه مطالعه به کار رفته است. روش کار بر بررسی نظری و مقایسه ای واژه های مشترک در سه گروه کلی (هم تبار، وام گرفته، تصادفی) استوار است و برای نخستین بار در زبان پارسی، به زیرگروه «دوستان ناآگاه» پرداخته شده است. یافته ها:یافته های پژوهش نشان می دهد که:طبقه بندی سنتی واژه های مشترک (هم تبار، وام گرفته، تصادفی) ناقص است و نیاز به بازنگری دارد.گروه واژه های تصادفی، که پیش تر عمدتا به دوستان ناباب (اشتباهی) و نام آواها محدود می شد، گسترده تر از آن است که پیش تر تصور می شد.زیرگروه «دوستان ناآگاه» (False Cognates یا False Friends ناآگاهانه) به عنوان دسته ای تازه، ناشناخته و کم بسامد در میان واژه های تصادفی قابل شناسایی است و تا پیش از این در زبان شناسی پارسی مورد بررسی قرار نگرفته بود.بسیاری از زوج واژه های شناخته شده نیز در پژوهش های پیشین به دقت و با ریزبینی کافی گروه بندی و تحلیل نشده اند. نتیجه گیری:نتایج این پژوهش واژه محور حاکی از آن است که طبقه بندی واژه های مشترک در زوج زبان ها نیازمند بازنگری اساسی است و گروه «تصادفی» بسیار پیچیده تر از آن است که در پژوهش های پیشین پنداشته می شد. همچنین «دوستان ناآگاه» به عنوان زیرگروهی تازه و کم بسامد، شایسته توجه ویژه در مطالعات زبان شناسی تطبیقی، ترجمه شناسی و آموزش زبان است. این پژوهش می تواند دریچه ای نو برای طبقه بندی دقیق تر واژگان در زبان های مختلف بگشاید.

کلیدواژه ها:

واژه های مشترک ، زوج واژه های تصادفی ، واژه های غیر-/خویشاوند ، دوستان ناآگاه ، ریشه شناسی معکوس