<span lang="FA">بررسی تطبیقی و تحلیلی اثر تعلل در اقامه دعوا در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن لا

اقامه دعوا به منظور استیفای حقوق از سازوکارهای بنیادین حمایت قضایی در نظام های حقوقی است. با این حال، تاخیر طولانی در طرح دعوا، به ویژه در موارد فاقد توجیه منطقی، یکی از چالش های مهم دادرسی محسوب می شود. پرسش اصلی آن است که آیا دادگاه مکلف است صرف نظر از زمان اقامه، دعوا را رسیدگی کند، یا می تواند به استناد تاخیر غیرموجه از پذیرش آن امتناع نماید؟ در نظام کامن لا، دکترین هایی نظیر لچز و استاپل سازوکاری منسجم برای مقابله با تعلل در طرح دعوا فراهم آورده اند؛ دکترین هایی که مبنای کارآمدی دادرسی، جلوگیری از سوءاستفاده از حق و تحقق عدالت رویه ای تلقی می شوند. حقوق ایران، جز در محدوده مرور زمان کیفری یا مواعد قانونی خاص، فاقد قاعده عام در این زمینه است که پیامدهایی چون تراکم دعاوی قدیمی و افت کیفیت آراء را در پی دارد. این پژوهش با رویکرد تحلیلی - توصیفی و مطالعه تطبیقی، راهکارهایی برای بهره گیری از ظرفیت دکترین های کامن لا در چهارچوب مبانی فقه امامیه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تعلل در اقامه دعوا ، قاعده لچز ، قاعده استاپل ، مرور زمان ، سوءاستفاده از حق ، قاعده اقدام