<span lang="AR-SA">تحلیل جایگاه کمیته دائمی پیشگیری و رسیدگی به اختلاف در قراردادهای <span dir="LTR" lang="EN-GB">EPC<span lang="EN-GB"> <span lang="AR-SA">صنعت نفت و مقایسه با نهادهای مشابه

با تصویب شرایط عمومی پیمآن های EPC در سال ۱۴۰۳ و پیش بینی «کمیته دائمی پیشگیری و رسیدگی به اختلاف» در ماده ۷۵، سازوکاری نوین برای حل وفصل اختلافات در صنعت نفت ایران ایجاد شد که هدف آن، پیشگیری از بروز اختلاف و تسریع در حل آن پیش از رجوع به هیات حل اختلاف و داوری است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر اسناد و مقررات موجود، به بررسی جایگاه حقوقی، وظایف، نحوه ورود و صلاحیت این کمیته در چرخه حل اختلافات قراردادی پرداخته و آن را با نهادهای مشابه داخلی از جمله هیات حل ­اختلاف وزارت نفت و نیز ساختارهای بین المللی مانند «هیات حل اختلاف» مندرج در کتاب نقره ای فیدیک مقایسه کرده است. نتایج نشان می دهد که کمیته دائمی، نهادی متمایز با ماهیتی شبه مشورتی است که ضمن برخورداری از کارکرد پیشگیرانه، در شرایط بروز اختلاف نیز با سرعت، هزینه کم و بهره گیری از تخصص فنی، می تواند اختلافات را در سطح قرارداد مدیریت نماید. مقایسه با شیوه های جایگزین حل اختلاف (از قبیل کارشناسی، میانجی گری، دادرسی خصوصی و داوری) بیانگر آن است که این کمیته از حیث الزام آور نبودن تصمیمات، ماهیتی نزدیک به میانجی گری و کارشناسی دارد، اما برخلاف آن ها نقش فعال تری در ارائه راه حل و نظارت مستمر بر روند اجرای پیمان ایفا می کند. با وجود مزایایی همچون صرفه جویی زمانی و مالی، تخصص گرایی و حفظ روابط طرفین، نهاد مزبور با چالش هایی مانند فقدان رویه ثابت، عدم الزام آوری تصمیمات و نبود سازوکار روشن برای حق الزحمه اعضا روبه رو است. در نهایت، تقویت ضمانت اجراها و تدوین آیین نامه های اجرایی برای تعیین حدود صلاحیت و آیین رسیدگی کمیته می تواند زمینه بهره برداری موثرتر از این نهاد نوپا را در مدیریت اختلافات EPC صنعت نفت فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کمیته دائمی پیشگیری و رسیدگی به اختلاف ، قراردادهای EPCصنعت نفت ، روش های جایگزین حل اختلاف ، فیدیک