<span lang="FA">قرارداد معوض احتمالی در حقوق فرانسه و ایران: تحلیل تطبیقی مبانی، آثار و چالش ها در پرتو اصلاحات ۲۰۱۶ قانون مدنی فرانسه

قرارداد معوض احتمالی، یکی از انواع خاص عقود معوض، زمانی تحقق یافته که میزان یا وجود تعهدات طرفین تابع وقوع حادثه ای نامعلوم باشد. این ویژگی، که در ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی فرانسه و معادل های فقهی و قانونی آن در حقوق ایران ریشه دارد، ارزیابی تعادل ارزش تعهدات را در زمان انعقاد متفاوت از سایر عقود می سازد. اصلاحات ۲۰۱۶ قانون مدنی فرانسه، ضمن بازبینی قواعد عمومی قراردادها، تعریف و جایگاه این نهاد را شفاف کرده و نسبت آن با آزادی قراردادی، تعادل اقتصادی و بطلان را تعیین نموده است. در حقوق ایران، با وجود فقدان نص صریح، قواعد عمومی، اصول فقهی همچون لاضرر و غرر، و مقرراتی چون بیمه و شرط بندی، چهارچوب مشابهی ایجاد کرده اند. این پژوهش با رویکرد تطبیقی، ابتدا مبانی نظری و مفهومی این عقود را در دو نظام بررسی، سپس آثار آن از منظر انتقال خطر، امکان فسخ و تعادل تعهدات را تحلیل می کند و در نهایت چالش هایی چون حدود مشروعیت، حمایت از طرف ضعیف و انطباق با الزامات تجارت الکترونیک را ارزیابی می نماید. یافته ها نشان می دهد هر دو نظام به اصل پذیرش ریسک وفادار هستند، اما حقوق فرانسه پس از اصلاحات اخیر، الگوی مدون تر و قابل اقتباس برای تقنین در ایران ارائه کرده است.

کلیدواژه ها:

انتقال خطر ، تعادل قرارداد ، قرارداد معوض احتمالی ، ریسک قراردادی