دومین تذکره زنان شاعر و ضرورت تصحیح آن

نسخه خطی شماره pf I ۲۲/ ۱۱۱۹ محفوظ در کتابخانه مرکزی دانشگاه پنجاب لاهور پس از جواهرالعجایب فخری تا کنون دومین تذکره شاعره­های فارسی­سرا به شمار می­رود که شامل احوال و اشعار مختصر ۳۸ شاعره مقیم در ایران، فرارود و هند است. صفحات آغاز و انجام این تذکره افتاده و نام کتاب و مولف آن معلوم نیست، اما آگاهی مولف تذکره از شاعره­های فارسی­گوی هند و جزئیات زبان هندی حاکی از آن است که او اهل و ساکن هند بوده­است. مولف تذکره خود را در سال ۱۱۷۴ق تالیف و شاعره­های قرن ۴-۱۲ق را با توجه به حرف اول نام یا تخلص آنها ذیل ۱۷ حرف الفبا تقسیم­بندی و معرفی کرده­است که بیشترشان ایرانی، هندی و فرارودی به شمار می­روند. این تذکره شامل اطلاعاتی تازه درحد سرگذشت کامل یا اشعاری از شاعره­هاست که یا در تذکره­های قبل و بعد از آن مذکور نیست و یا تذکره های پس از آن بی­واسطه یا باواسطه از آن اقتباس کرده­اند. مولف تذکره از آثار تاریخی و تذکره­های شاعران و عارفان متقدم نیز استفاده و به برخی از آنها اشاره کرده­است. او درباره مطالب برخی از منابع خود تردید داشته و بعضی از نظرات متقدمین را نپذیرفته و اشتباه دانسته­است، اما در برخی موارد در حین رفع خطای منابع خود نیز مرتکب لغزش شده­است.

کلیدواژه ها:

تذکره ، زنان شاعر ، تصحیح ، نسخه خطی