بررسی و تحلیل بازتاب مفاهیم سوسیالیستی در شعر مطبوعاتی افغانستان (مطالعه موردی مجله ژوندون)

رئالیسم سوسیالیستی از جریان های تاثیرگذار و معنا دار در ادبیات معاصر افغانستان است که با تکیه بر پیوند میان هنر، ایدئولوژی و واقعیت های اجتماعی، نقش مهمی در شکل دهی به شعر مطبوعاتی این کشور ایفا کرده است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل درونمایه های سوسیالیستی در اشعار منتشرشده در مجله «ژوندون» انجام شده و می کوشد بازتاب مفاهیم ایدئولوژیک و اجتماعی این جریان را در متون شعری بررسی کند. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و داده ها بر اساس تحلیل محتوای اشعار شاعران شاخص این حوزه گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که در شعر مطبوعاتی رئالیسم سوسیالیستی افغانستان، مفاهیمی چون ستایش کار و کارگر، بازنمایی مبارزه ایدئولوژیک، نقد نابرابری های طبقاتی، توجه به فقر و محرومیت، تمجید آزادی، صلح و هم پذیری اجتماعی، و نیز تصویرپردازی از حقوق زنان، حضوری برجسته و معنادار دارند. این درونمایه ها در آثار شاعرانی چون اسدالله حبیب، دستگیر پنجشیری، سلیمان لایق، رحیم الهام، نصرالله رها، شربت باقری، علی شاه ناشاد، غریب نواز، نسیم کامجو، حشمت ربی، نذیراحمد ظفر و ذکیه رستگار به گونه ای نظام مند بازتاب یافته اند. نتایج نشان می دهد که شعر رئالیسم سوسیالیستی در مجله ژوندون نه تنها واجد کارکردهای زیبایی شناختی است که به مثابه رسانه ای گفتمانی و ایدئولوژیک، نقشی فعال در تولید معنا، جهت دهی آگاهی جمعی و بازتولید ارزش ها و هنجارهای مسلط اجتماعی سیاسی دوره انتشار این مجله ایفا کرده و در سامان دهی ذهنیت اجتماعی مخاطبان نقشی تعیین کننده داشته است.

کلیدواژه ها:

مجله ژوندون ، درونمایه های سوسیالیستی ، شعر معاصر افغانستان