بررسی اثر بی ثباتی اقتصاد کلان بر رفاه اقتصادی در ایران

بی ثباتی اقتصاد کلان به نوساناتی در اقتصاد اشاره دارد که می تواند ناشی از عواملی مانند تورم، رکود و نوسانات نرخ ارز باشد. مهم ترین اهداف هر کشوری ایجاد ثبات در همه ی ابعاد است. مسئله رفاه نیز از مهم ترین موضوعات جوامع مختلف است. در سال های اخیر در رتبه بندی های مختلف رفاهی که صورت می گیرد شاهد نزول جایگاه ایران بوده ایم. بنابراین، با توجه به چنین اهمیتی، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تاثیر بی ثباتی اقتصاد کلان بر رفاه اقتصادی در ایران در بازه زمانی ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۱ می باشد. به این منظور و با توجه به دو شاخص بی­ثباتی اقتصاد کلان (آرچ-گارچ، گلزاکاس) از رهیافت خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی در برآورد دو قالب از الگوی پژوهش استفاده گردید. نتایج حاصل از توصیف داده ها نشان می دهد که میانگین رفاه اقتصادی در ایران ۳/۴۰ (از ۱۰۰) بوده و بیشترین مقدار آن مربوط به برنامه پنجم توسعه است. همچنین، بیشترین میانگین در بین شاخص های بی ثباتی، مربوط به گلزاکاس بوده است با رقم ۴۶/۰ درصد. نتایج بررسی نشان می دهد بی ثباتی بر اساس هر دو شاخص (آرچ-گارچ و گلزاکاس) در کوتاه مدت و بلندمدت با اثر منفی بر رفاه اقتصادی همراه بوده است. همچنین، نتایج نشان می دهد که رشد اقتصادی و درآمد سرانه مطابق با انتظار در کوتاه مدت و بلندمدت اثری مثبت بر رفاه اقتصادی دارند. طبق دیگر نتایج حاصله، تورم و نرخ بیکاری اثر معکوس بر رفاه اقتصادی داشته اند. در این پژوهش پیشنهاد می شود که سیاست گذاران اقتصادی برای افزایش سطح رفاه اقتصادی در ایران، تا جای ممکن سیاست های دولت باید در راستای کاهش نوسانات در متغیرهای بی ثباتی باشند.

کلیدواژه ها:

Macroeconomic Instability ، Autoregressive Distributed Lag Model ، Gelzakas index ، Economic Welfare ، Iran ، بی ثباتی اقتصاد کلان ، الگوی خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی ، شاخص گلزاکاس ، رفاه اقتصادی ، ایران.