تحلیلی بر نقش کارت اعتباری در سرعت گردش پول

استفاده از کارت اعتباری به عنوان ابزار پرداخت در دهه گذشته با ارتقای بستر مقرراتی و عملیاتی ذیربط، در شبکه بانکی افزایش یافته است؛ البته سیاست اخیر بانک مرکزی در کنترل مقداری ترازنامه، با هدف گذاری توسعه اقلام زیرخط نیز به راهبرد افزایش عرضه کارت اعتباری توسط بانک ها انجامیده است. ازاین رو انتظار می رود با افزایش پذیرش کارت اعتباری به عنوان ابزار پرداخت در کنار افزایش عرضه آن در شبکه بانکی، تحولاتی در سرعت گردش پول شکل گرفته باشد که از قابلیت اثربخشی بر تورم و به چالش کشیدن بانک مرکزی در دستیابی به تورم هدف گذاری شده برخوردار باشد؛ بنابراین در این مقاله برای ارزیابی مسئله فوق، عوامل موثر بر سرعت گردش پول - برحسب پایه پولی، و تعاریف محدود و گسترده پول- در یک مدل تصحیح خطای برداری بر پایه اطلاعات ماهانه ۱۳۹۶:۱۲-۱۴۰۳:۰۸ بررسی می شود. در این مدل علاوه بر حجم تراکنش های کارت اعتباری، از نرخ سود بازار بین بانکی به عنوان ابزار غیرمستقیم سیاست گذاری پولی، در کنار نرخ ارز، نرخ تورم و حجم کل تراکنش های کارت نقدی - نه تنها تراکنش های مبتنی بر کارت، بلکه تراکنش های مبتنی بر حساب - استفاده شده است. براساس نتایج حاصله، رونق کارت اعتباری در این دوره اثری منفی بر انواع مختلف سرعت گردش پول در بلندمدت داشته که بیشتر بیانگر عدم استفاده از آن در انجام معاملات واقعی بوده است و ازاین رو انتظار می رود استفاده از کارت اعتباری از مسیر فوق، با اثربخشی بر سرعت گردش پول، سیاست هدف گذاری تورم بانک مرکزی و مبتنی بر ثبات این متغیر را به چالش بکشد.

کلیدواژه ها:

Money Velocity ، Inflation Targeting ، Payment Instrument ، Credit Card ، Cash Card. ، سرعت گردش پول ، هدف گذاری تورم ، ابزار پرداخت ، کارت اعتباری ، کارت نقدی