تاثیر شیوه زندگی و شخصیت بر درک استعاری عبارت های زمانی گویشوران بلوچی سرحدی

در نظریه استعاره مفهومی مفاهیم  انتزاعی از طریق مفاهیم عینی درک می­شوند. علوم شناختی نشان می­دهد زمان به طور استعاری از طریق فضا قابل درک است. این پژوهش به بررسی تاثیر شیوه زندگی و شخصیت به عنوان تفاوت­های فردی بر درک استعاری عبارت­های زمانی در گویش بلوچی سرحدی می­پردازد. این تفاوت­ها شامل تفاوت در شیوه زندگی (دانشجویی در مقابل کارمندی)، اهمال­کاری، وظیفه­شناسی و برون­گرایی است. پژوهش حاضر از نوع پژوهش­های علی-مقایسه­ای یا پس­رویدادی است که شامل اجرای سه مطالعه تجربی است. طراحی و اجرای این مطالعات با تبعیت از چارچوب نظری/روش شناختی دافی و فیست  و با اتکا بر پارادایم ابهام زمانی «جلسه چهارشنبه بعد» که توسط مک گلون و هاردینگ معرفی شده است، انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل ۳۳۰ (۱۴۴ مرد و ۱۸۶ زن) نفر از دانشجویان کارشناسی و کارمندان بلوچ سرحدی دانشگاه سیستان و بلوچستان بود. داده های حاصل از سه مطالعه تجربی با استفاده از آزمون های آماری خی دو  و تی مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد سه متغیر مستقل شامل (۱) وضعیت اشتغال/تحصیل مشارکت کنندگان (دانشجو در مقابل کارمند)، (۲) سطوح اهمال کاری و وظیفه شناسی مشارکت کنندگان، و (۳) میزان برون گرایی در میان آن­ها، تاثیر آماری معناداری بر تفسیر استعاری عبارت زمانی مبهم «جلسه چهارشنبه بعد» دارند. همچنین، این نتایج حاکی از آن بود تفاوت های فردی مورد بررسی نقشی کلیدی در نحوه پردازش و ادراک زمان در مواجهه با پرسش های استعاری مبهم زمانی مانند «جلسه چهارشنبه بعد»  ایفا می کنند. پس می توانند به طور مستقیم بر نحوه بازنمایی ذهنی مفاهیم انتزاعی و بنیادین مانند زمان تاثیر بگذارند.

کلیدواژه ها:

استعاره زمان ، تفاوت های فردی ، ناظرمتحرک ، زمان متحرک ، بلوچی سرحدی