صحت سنجی فقهی فتاوای هوش مصنوعی

پیچیدگی فرایند استنباط و حجم انبوه مسائل مستحدثه ای که متوجه نهاد فقاهت است موجب شد تا هوش مصنوعی قوی به عنوان ابزاری نوظهور و کارآمد در طی فرایند استنباط، مورد توجه محققین عرصه فقاهت قرار گیرد؛ لکن توسعه و پیشرفت بسیار سریع این نوع از هوش مصنوعی، سبب شده تا اخیرا مساله مرجعیت هوش مصنوعی در فتوا نیز مطرح شود. این مقاله به جهت بررسی و واکاوی این مساله فراهم شده است. در این تحقیق با استفاده از منابع کتابخانه ای و نرم افزاری به روش توصیفی تحلیلی، ابتدا تصویر جامعی از فرایند اجتهاد به طوریکه مصداق شناسی و نظام سازی را هم در برگیرد، ارائه شده و تلاش شده به طور جزئی مواضعی که به دلیل عدم روشمندی عملیات انسانی یا کمبود عملیات انسانی یا اختصاص داشتن به انسان، قابل شبیه سازی در سیستم های هوشمند نیستند، مشخص شود. سپس با بررسی ادله شرایط اجتهاد و شرایط حجیت فتوای مجتهد تلاش شده تا اعتبار و نحوه اعتبار این شرایط و امکان تحقق آنها در سیستم های هوشمند مشخص شود. نتیجه این تحقیق بیانگر آن است که فتوای هوش مصنوعی حتی در فرض تکمیل داده ها نیز به دلیل فقدان قوه قدسیه معتبر نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

ربات مجتهد ، مراحل اجتهاد ، ملکه قدسیه ، هوشمندسازی اجتهاد ، حجیت فتوای ربات ، شرایط اجتهاد