رویکرد نوین فقهی به جبران خسارات معنوی ناشی از انتشار اخبار کذب در فضای مجازی

پدیده انتشار اخبار کذب در فضای مجازی به یکی از چالش های جدی عصر حاضر تبدیل شده است. نفوذ گسترده افراد تاثیرگذار در شبکه های اجتماعی، این چالش را پیچیده تر کرده است. رهبر معظم انقلاب نیز در سخنانی بر اهمیت یافتن راه حل هایی موثر برای مقابله با این مسئله تاکید کرده اند. نشر اکاذیب، علاوه بر تاثیر بر حیثیت افراد، می تواند موجب خدشه دار شدن چهره نظام سیاسی و به تبع آن، ایجاد جو روانی منفی و گمراهی افراد گردد. با توجه به اهمیت حفظ امنیت ملی و اجتماعی، این پژوهش به طور ویژه بر خسارات وارده به حیثیت حاکمیت ناشی از انتشار اخبار کذب تمرکز دارد. تحقیقات پیشین عمدتا بر ابعاد کیفری این جرم تمرکز داشته و در برخی موارد، صرفا جریمه های مالی را برای آن پیشنهاد کرده اند. این پژوهش با رویکردی نوین، به شیوه توصیفی – تحلیلی و با اتکا بر منابع فقهی، نشان می دهد که علاوه بر جنبه های کیفری، انتشار اخبار کذب می تواند منجر به مسئولیت مدنی منتشرکننده نیز گردد. بنابراین، مجازات های این جرم باید علاوه بر خاصیت بازدارندگی و اصلاح رفتار، به گونه ای باشد که آثار منفی آن را نیز تا حد امکان جبران نماید. بر این اساس، در این پژوهش پیشنهاد شده است که فرد خاطی به جبران خسارات معنوی واردشده به حاکمیت و جامعه ملزم شود به گونه ای که آثار منفی اکاذیب منتشر شده، در اذهان مخاطبان تصحیح گردد. در خاتمه، با ارائه یک رویکرد نوآورانه و تطبیق آن بر مصادیق واقعی، راهکاری عملی برای جبران چنین خساراتی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

نشر اکاذیب ، جبران خسارت معنوی ، فضای مجازی ، مسئولیت مدنی ، حاکمیت