بررسی فقهی اشهاد در طلاق و کارکرد آن با هوش مصنوعی

این پژوهش به بررسی فقهی شرط اشهاد در طلاق و کارکرد هوش مصنوعی بر آن پرداخته است. اشهاد به عنوان یکی از شروط اساسی صحت طلاق در فقه امامیه معرفی شده، مستندات قرآنی و روایی نشان می دهد که حضور دو شاهد در هنگام انشای طلاق ضروری است و فقدان آن، طلاق را از اعتبار می اندازد. با پیش فرض وجود شاهد برای طلاق، نقش فناوری هوش مصنوعی در احراز شرایط اشهاد با تکیه بر منابع فقهی و روش تحلیلی مورد بررسی فقهی قرار گرفته است. یافته های اصلی نشان می دهد به دلیل ادله محکم فقهی در بحث شهادت انسانی در طلاق، جایگزینی هوش مصنوعی به جای انسان یا اعتبار انسان نمایی یا اعتبار شخصیت حقوقی به هوش مصنوعی برای شهادت این ابزار قابل تحقق نیست. اما در نقش کمکی هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک ابزار کمکی در فرآیند شهادت عمل کند از قبیل ثبت دقیق شرایط طلاق و در ارزیابی اعتبار شاهدان به صورت محدود موید باشد ولی نمی تواند به عنوان ضمیمه شاهد انسانی در نظر گرفته شود. امکان استفاده از هوش مصنوعی به عنوان بینه در دعاوی طلاق، با توجه به اختلاف نظر فقها در تعریف بینه بعید به نظر می رسد؛ زیرا با نقص در داده ها یا احتمال خطا در پردازش های آن، حجیت کافی بر مدعا نداشته، لذا نتواند بینه و دلیل کافی بر مقصود باشد.

کلیدواژه ها:

اشهاد بر طلاق ، شرایط شاهد ، کارکرد هوش مصنوعی ، جایگزینی ، کمک به شاهد