بررسی سندی و محتوایی گزاره حدیثی «الصبر علی الوحده علامه قوه العقل»

مفصل ترین حدیث «کتاب العقل و الجهل» اصول الکافی حاوی سفارش های پربار امام کاظم (علیه السلام) به هشام بن حکم است. علیرغم توصیه های فراوان آموزه های دینی به ارتباط با دیگران در فرازی از این حدیث نه تنها از تنهایی نهی نشده بلکه صبر بر آن نشانه ای برای کمال عقل شمرده شده است. نوشتار پیش رو با روش کتابخانه ای و تحلیل محتوا در پی پاسخ به این سوالات است که سند حدیث چگونه است و رابطه میان صبر بر تنهایی و قوت عقل چیست؟ یافته های پژوهش نشان می دهد براساس وثوق سندی حدیث ضعیف ارزیابی می شود اما قرائن محتوایی مثبت ارتباط صبر بر تنهایی و قوت عقل است. در آموزه های دینی صبر بر تنهایی به دلیل اجتناب از معاشرت مذموم و استقلال اندیشه و پایداری در مسیر حق، حکایت از قوت قدرت عاقله خواهد داشت. نتایج نیز حاکی از آن است که آگاهی و رشد عقلانی همچنین درک ماهیت پدیده تنهایی بر مبنای خدا باوری از جمله عوامل موثر در تقویت صبر بر تنهایی است.

کلیدواژه ها:

امام کاظم(ع) ، الکافی ، کلینی ، وثوق سندی ، وثوق صدوری ، صبر ، تنهایی ، عقل