از اندیشه علوی تا رونق تولید ملی؛ منظومه فلسفی، اجتماعی و اقتصادی کار و اشتغال

با وجود جایگاه ممتاز کار و تولید در آموزه های اسلامی، بسیاری از جوامع معاصر با چالش هایی چون کاهش بهره وری، ضعف در نهادینه سازی فرهنگ کار و عدم تعادل میان عرضه و تقاضای نیروی انسانی مواجه اند. این وضعیت بیانگر ضرورت بازخوانی منابع اصیل دینی برای استخراج الگوهای کارآمد در حوزه کار، اشتغال و تولید است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و بر پایه تحلیل محتوای نهج البلاغه، روایات معتبر و منابع ثانویه، به واکاوی اندیشه علوی در این زمینه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که کار در اندیشه امام علی علیه السلام مفهومی چندبعدی و همزمان فلسفی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. در بعد هستی شناختی، کار نماد پیوند انسان با طبیعت و تجلی اختیار و کرامت اوست. در بعد اجتماعی، «الگوهای رفتاری»، «ارزش ها» و «فرهنگ» ابزار نهادینه سازی کار و جلوگیری از تنبلی اند. بعد گفتاری، با سنت های بیانی امام علی علیه السلام، بر پیوند انگیزه های انسانی با فرهنگ کار و گذار از ارزش ابزاری به ارزش غایی آن تاکید می کند. بعد اقتصادی، بر پایه عهدنامه مالک اشتر، اصولی چون عدالت اجتماعی، تربیت نیروی انسانی ماهر و شکوفایی کشاورزی، صنعت و تجارت را ترسیم می نماید. برآیند این منظومه فکری، ارائه الگویی بومی و دین محور برای ارتقاء بهره وری و تحقق عدالت پایدار در جوامع اسلامی است.

کلیدواژه ها:

اندیشه علوی ، کار ، اشتغال ، تولید ، تقوای اجتماعی کار ، عدالت اقتصادی ، نهج البلاغه