دشواره جریان تواتر در امور نامحسوس؛ برون شدی معرفت شناختی با تاکید بر مبانی منطق سینوی

منطق دانان متواترات را از جمله یقینیات بر شمرده اند. آنان حصول یقین از طریق تواتر را مشروط به جریان تواتر در حوزه محسوسات دانسته اند؛ به این معنا که آنچه به طور متواتر نقل شده است در صورتی مفید یقین است که به امری محسوس تعلق یابد. آنان با این شرط، تواتر امور معقول را کنار زده و آن را مفید یقین نمی دانند. مساله اصلی نوشتار کنونی بررسی جریان تواتر در حیطه امور نامحسوس مشهود؛ مانند تجربیات نزدیک به مرگ، است؛ اموری که نه محسوس اند تا تواتر آنها به اتفاق منطق دانان مفید یقین باشد و نه از طریق تفکر و استدلال به دست آمده اند تا گزارش متعدد آنها به اتفاق منطق دانان یقین منطقی را به همراه نداشته باشد، بلکه بدون وساطت حواس ظاهری و تفکر، مشهود و معلوم به علم حضوری انسان واقع شده اند. آیا نقل متعدد این چنین وقایعی از منظر منطق سینوی و با توجه به مبانی آن، همچون تواتر امور محسوس، مفید یقین منطقی است؟ روشن است که قبول حصول یقین از طریق تواتر امور نامحسوس مشهود زمینه را برای به کارگیری آنها در مقدمات برهان فراهم می سازد. نوشتار پیش رو، با تحلیل روند حصول یقین در تواتر محسوسات از منظر منطق سینوی و با تبیین بازگشت متواترات به مجربات آنگاه به اولیات می کوشد امکان حصول یقین از طریق تواتر امور نامحسوس مشهود را اثبات کند.

کلیدواژه ها:

متواترات ، مجربات ، یقین ، منطق سینوی