تحلیل تطبیقی خودشیفتگی: مطالعه ای در چیستی، علل و پیامدها از منظر روانشناسی و اسلام

این پژوهش به دنبال بررسی تطبیقی خودشیفتگی از دیدگاه روانشناسی و اسلام است و تلاش می کند تا چیستی، علل و پیامدهای آن را در این دو حوزه مقایسه کند. در این مطالعه که با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شده، همسانی ها و تفاوت های مفهومی و تبیینی این موضوع در دو چارچوب نظری متفاوت بررسی می شود. روانشناسی، خودشیفتگی را به عنوان طیفی از ویژگی ها در نظر می گیرد که در شدیدترین حالت به اختلال شخصیت تبدیل می شود و با خودبزرگ بینی، نیاز زیاد به تحسین و کمبود همدلی شناخته می شود. در مقابل، اسلام با مفاهیمی مانند کبر و عجب، خودشیفتگی را یک صفت ناپسند اخلاقی می داند که مانع رشد معنوی فرد می شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اگرچه در رفتارهایی مانند خودستایی و نپذیرفتن انتقاد، شباهت هایی بین دیدگاه روانشناسی و اسلام وجود دارد، اما در توضیح علل اصلی تفاوت های مهمی دیده می شود. روانشناسی بر نقش عوامل رشدی، شناختی و روابط بین فردی در شکل گیری خودشیفتگی تاکید دارد. در مقابل، دیدگاه اسلامی ریشه این ویژگی را در ضعف شناخت خدا و فراموش کردن جایگاه بندگی می داند و بر مسئولیت فرد در پرورش یا اصلاح آن تاکید می کند. این بررسی تطبیقی، ضمن نشان دادن نقاط مشترک و متفاوت خودشیفتگی در این دو زمینه دانشی، اهمیت نگاه چندجانبه به این پدیده پیچیده انسانی را برجسته می کند و نشان می دهد که آموزه های اسلامی ظرفیت زیادی برای تبیین و مواجهه با این چالش شخصیتی و اخلاقی دارند.

کلیدواژه ها:

خودشیفتگی ، عجب ، اختلال ، شخصیت