بررسی سازگاری نظریه انکشاف علم صدرایی با آیات و روایات

نظریه «انکشاف علم» که دیدگاه نهایی حکمت صدرا در مساله علم می باشد، بیان می کند منبع علم و معرفت نه امری بیرونی، که همانا خود نفس بوده و کمال علمی در باطن نفس حاصل است و فرآیند حصول علم چیزی جز انکشاف و اظهار مکنونات خود نفس نیست. این نوشتار بر آن است تا این خوانش صدرایی از علم را به نقل معتبر (آیات و روایات) عرضه کند و امکان و میزان سازگاری آن با قرآن و حدیث را روشن نماید. بدین منظور، با مراجعه به قرآن کریم و تفاسیر مختلف، مواردی که به نحوی موید یا معارض با نظریه انکشاف بوده از زوایای گوناگون مورد واکاوی قرار داده شده و در گام بعدی روایاتی که دلالت بر نظریه انکشاف دارند و روایاتی که به ظاهر ناسازگار با این نظریه هستند مورد بررسی قرار گرفته است، جمع بندی نهایی در بررسی آیات و روایات به ویژه روایات، سازگاری نسبی نظریه انکشاف با نقل است، زیرا علاوه بر دارا بودن موارد موید، موارد ناسازگار قابلیت توجیه و جمع کردن با موارد موافق را دارد.

کلیدواژه ها:

علم ، انکشاف نفس ، علوم فطری ، ملاصدرا ، قرآن و حدیث