بررسی جایگاه ظاهرگرایی در برداشت وهابیت از آیات قرآن و پیامدهای آن در تکفیر مسلمین

امروزه جوامع اسلامی با چالشی به نام تکفیر بی ضابطه و تندروی های مذهبی مواجه هستند. در تحلیل چرایی شکل گیری این افراط و خشونت میان برخی گروه های اسلامی، همچون وهابیت، افزون بر انگیزه های سیاسی، با عوامل متعددی، ازجمله برداشت های نادرست از متون دینی، مواجه هستیم. استناد این فرقه به ظاهر برخی آیات قرآن و شیوه استدلالشان، آثار ناگواری، مانند تکفیر، در میان جوامع اسلامی، بر جای گذاشته است. تفکر ظاهرگرایانه که از اهل حدیث و در راس آن، احمد بن حنبل، آغاز شده بود، بعدها به وسیله اشاعره و در قرن هفتم، توسط ابن تیمیه، ادامه یافت. در قرون اخیر نیز شاگرد ابن تیمیه، محمد بن عبدالوهاب، به انتشار افکار او پرداخت. ظاهرگرایی در نگاه وهابیت به معنای اعتبار هرگونه ظهور بدوی و انکار تاویل ضابطه مند است که در این نوشتار به نقد آن پرداخته شده است. همچنین در این مقاله معایب اتخاذ این شیوه در فهم دین بیان شده است و برخی مصادیق گرایش به ظاهرگرایی در استنباط آموزه های دینی از قرآن، از نگاه وهابیت، بررسی شده است.

کلیدواژه ها:

ظاهرگرایی ، تکفیر مسلمین ، ظهور بدوی ، وهابیت