بررسی تفاوت کتاب های «الموجز» و «اصول الفقه» در مبحث مفاهیم

جمع بندی مطالب درس گرفته شده، از اهمیت بسیاری برخوردار است، به طوری که فهم عمیق و قدرت تفکر را در پی دارد. مقایسه دو کتاب درسی و بررسی نقاط افتراق و اشتراک، از شیوه های جمع بندی و سیطره بر مباحث به حساب می آید. از آنجا که مباحث علم اصول فقه، بالخصوص مبحث مفاهیم در فهم عمیق دین و شریعت، نقشی شگرف را ایفاء می کند، اهتمام به فهم و سیطره ادراکی آن ضرورت دارد. این مقاله در پی آن است تا با شناسایی تفاوت های مبنایی ساختاری و محتوایی در دو کتاب درسی «الموجز» و «اصول الفقه» در مبحث مفاهیم، آنها مورد بررسی قرار دهد. نویسنده با روش توصیفی- تحلیلی بدین نتیجه دست یافته است که عمل بر طبق مسلک قدما در «الموجز» و تبعیت از مسلک متاخرین در «اصول الفقه» از تفاوت های مبنایی ساختاری مربوط به مفهوم و منطوق است. نیز دلالات سیاقیه و جایگاه آن را می توان از تفاوت های مبنایی ساختاری این دو کتاب شمرد، به گونه ای که آیت الله سبحانی آن را جزء مدالیل منطوقی می دانند و مرحوم مظفر، آن را خارج از مدالیل منطوقی دانسته اند. اختلاف نظر در مفهوم عدد و مسئله دخول غایت در مغیی، تفاوت های مبنایی محتوایی این دو کتاب در مبحث مفاهیم هستند. بیان متفاوت نقاط مشترک و نحوه ورود به بحث نیز در این دو اثر به چشم می خورد.

کلیدواژه ها:

اصول الفقه ، الموجز ، آیت الله مظفر ، آیت الله سبحانی ، مفهوم ، منطوق